De Aziatische hoornaar is een invasieve uitheemse soort die problematisch kan zijn voor de natuur, landbouw en volksgezondheid.
Het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) beheert Vespa-watch, het Vlaamse meld- en informatieplatform voor de Aziatische hoornaar. Burgers kunnen op Vespa-watch een melding maken van een hoornaar of nest.
De verdelging van een nest is de verantwoordelijkheid van de terreineigenaar of -beheerder. Er is evenwel geen verplichting om nesten te laten verdelgen.
De voorlopige cijfers van 2025 op Vespa-watch wijzen in de richting van een verdubbeling van het aantal gemelde nesten en gerapporteerde bestrijdingen ten opzichte van 2024.
Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v) stelde hierover volgende vragen aan de bevoegde minister:
- Hoe beoordeelt de minister de (voorlopige) evolutie van het aantal gemelde nesten en gerapporteerde bestrijdingen in 2025 ten opzichte van 2024?
- Hoe beoordeelt de minister de evolutie van de Aziatische hoornaars in natuurgebieden onder bevoegdheid van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) in de afgelopen jaren?
- Op welke manier zullen de cijfers van 2025 worden ingezet voor het bepalen of bijsturen van de aanpak in 2026?
Minister Brouns antwoordde:
"Het overzicht van het aantal nesten en aantal bestrijdingen per jaar is terug te vinden op vespawatch.be (maandelijks geüpdatet). Door de actuele verspreiding over heel Vlaanderen en het grote aantal nesten ligt de focus op het beperken van de schade (aan biodiversiteit, volksgezondheid en imkerij). Het is duidelijk dat de bestrijdingsinspanning, hoewel ze initieel de uitbreiding vertraagd heeft, momenteel onvoldoende is om een rem te zetten op de verspreiding noch de populatie-opbouw. Of de huidige intensiteit van bestrijding ook effectief de mate van overlast vermindert, en op welke ruimtelijke schaal, is echter niet bekend. Hiervoor ontbreken cijfers over schade en overlast (vb. druk van Aziatische hoornaar aan de bijenkast).
In absolute cijfers zijn er meer bestrijdingen geregistreerd in 2025 dan in 2024. Relatief zien we dat het aantal registraties van bestrijdingen ten opzichte van het aantal gemelde nesten ongeveer gelijkloopt met vorig jaar. Door achterstallige invoer van bestrijdingen is de verwachting wel dat dit cijfer voor 2025 nog verder zal stijgen. Daarnaast gebeurt er nog bestrijding zonder registratie terwijl dat een verplichting is binnen de beheerregeling. Momenteel wordt bekeken welke acties best worden ondernomen om ervoor te zorgen dat dit alles correct verloopt.
|
jaar
|
aantal nesten in ANB-gebied
|
totaal aantal nesten in Vlaanderen
|
% nesten in ANB-gebied
|
|
2017
|
0
|
3
|
0
|
|
2018
|
1
|
41
|
2
|
|
2019
|
0
|
32
|
0
|
|
2020
|
7
|
121
|
6
|
|
2021
|
7
|
245
|
3
|
|
2022
|
41
|
1394
|
3
|
|
2023
|
115
|
6042
|
2
|
|
2024
|
225
|
8798
|
3
|
|
2025
|
444
|
23114
|
2
|
Het aantal nesten in gebieden onder bevoegdheid van ANB vertoont een stijgende trend, in lijn met de algemene populatietrend van Aziatische hoornaar. Het aandeel (%) van de nesten gelegen in ANB gebied is gemiddeld 2% en blijft relatief constant doorheen de jaren. Binnen het ANB-patrimonium zal daarom ook verder worden ingezet om maximaal nesten te verdelgen waar mogelijk.
De populatiegroei ligt in de lijn van de verwachtingen. Het geeft wel aan, wat ook reeds eerder werd aangegeven, dat er prioritering nodig is om te bepalen welke nesten dienen te worden bestreden binnen een beperkt budget of beperkte capaciteit. Voor natuurgebieden bestaat hiervoor de risicokaart. Het gedrag van de soort, waarmee wordt bedoeld de totale verdedigingsstrategie die wordt toegepast om het nest te beschermen, geeft wel aan dat nesten die verstoringsgevoelig liggen of nabij menselijke activiteiten zoals recreatie, de voorkeur genieten om prioritair te worden bestreden.
Daarnaast werkt INBO in opdracht van ANB aan een populatiemodel waarbij de populatiecijfers op gemeenteniveau kunnen worden berekend om de lokale besturen te ondersteunen in hun beslissing rond de inspanning die moet worden genomen voor het komende seizoen.
Tenslotte wordt momenteel ook bekeken -in het kader van die prioritering- of er drempelwaarden opgemaakt kunnen worden. We gaan de soort wellicht niet meer kunnen uitroeien maar via drempelwaarden zouden bestrijdingsinspanningen eveneens gefocust kunnen worden."