Uit de recent op Netflix gelanceerde docu “Seaspiracy”, die in eerste instantie werd gemaakt om de schoonheid van de oceaan te laten zien, blijkt dat de impact van de mens op de oceanen groot is, vooral door de schade van de commerciële visvangst, maar ook door de 150 miljoen ton aan plastic die in de oceaan ligt.

 

Zwerfvuil is – jammer genoeg – een steeds groter wordend probleem, ook in bevaarbare waterlopen. Drijvend zwerfvuil is een mondiaal probleem met een enorme milieu-impact, aanzienlijke socio-economische gevolgen en zelfs een invloed op de menselijke voedselketen.

 

Lokale verenigingen organiseren vele acties om zwerfvuil te ruimen. Naast het ‘ploggen’ (zwerfvuil ruimen tijdens het joggen) bestaat ook het 'pleddelen'. Dat is het koppelen van een aangename roei- of peddelvaart met het ruimen van drijvend zwerfafval op het water of aangespoeld zwerfvuil langs het water.

 

De Vlaamse Waterweg nv is verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van een belangrijk netwerk aan waterlopen. Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (CD&V) stelde vragen aan Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Lydia Peeters (Open Vld)  over de initiatieven van de Vlaamse Waterweg om het zwerfvuil te ruimen op de waterlopen die onder de bevoegdheid van DVW vallen en het sensibiliseren tegen zwerfvuil.

 

Stijn De Roo: “Uit het uitgebreide antwoord van de minister blijkt dat de Vlaamse Waterweg tal van initiatieven neemt om het zwerfvuil te ruimen en de gebruikers van waterwegen en jaagpaden te sensibiliseren tegen zwerfvuil. Jammer genoeg blijft dit nodig.

 

Uit de hoeveelheid afval en de budgetten voor het ruimen van drijvend vuil de voorbije jaren blijkt dat de overheid verder moet blijven inzetten op sensibilisering tegen zwerfvuil. De invoering van statiegeld op blikjes en PET-flessen zal ook bijdragen aan de oplossing van dit probleem.

 

Het is duidelijk dat niet alleen de overheid, maar ook ieder van ons een steentje kan bijdragen in de strijd tegen zwerfvuil… misschien door ook eens te gaan pleddelen in gezinsverband de komende maanden… een gezonde activiteit die bovendien coronaproof kan gebeuren… ”

 

 

De minister antwoordde:

 

“ De Vlaamse Waterweg (DVW) heeft contracten voor het manueel opruimen van aangespoeld afval vanop het land, contracten voor het ruimen van drijvend vuil met een ponton met kraan vanop de waterweg, of staat zelf in voor het verwijderen van dit afval. In het werkingsgebied van ex De Scheepvaart wordt er nog in eigen regie opgeruimd. Die kosten - voor de inzet van eigen personeel – zijn niet opgenomen in de meegegeven bedragen.

 

Hierbij vindt u een overzicht van de budgetten voor het ruimen van drijvend vuil:

 

2016

2.935.730 euro

2017

2.541.595,00 euro

2018

4.305.670,00 euro

2019

3.715.855,00 euro

2020

3.998.878,00 euro

 

 

Hierbij vindt u een overzicht van de hoeveelheid afval die werd ingezameld:

 

2016

1.772,12 ton

2017

2.974,71 ton

2018

2.810,54 ton

2019

2.928,39 ton

2020

2.547,42 ton

 

DVW nam reeds volgende initiatieven met betrekking tot preventie van zwerfvuil op en naast de waterwegen, in haar beheer:

 

Volgend campagnemateriaal van Mooimakers werd gebruikt om de gebruikers van de waterwegen en de jaagpaden te sensibiliseren ter preventie van zwerfvuil:

 Hier begint de waterweg

 

Deze affiche werd opgenomen in de brochure ‘Waterrecreatie’ van DVW, met de pleziervaart- en waterrecreatiesector als doelpubliek.  

 

Eveneens bracht DVW onderstaand spuitsjabloon aan op de jaagpaden op die locaties waar zwerfvuil - afkomstig van recreanten - kan terecht komen in een riool, duiker, beek, rivier of kanaal.

 Hier begint de zee

 

DVW neemt ook meerdere initiatieven tot verwijdering van zwerfvuil op en naast de waterwegen, in haar beheer.

In 2019 lanceerde DVW een oproep aan private partners om nieuwe methodes te ontwikkelen om de ongrijpbare plasticvervuiling op de waterwegen te vangen. Met dit project werd aan private partijen de kans gegeven om ideeën in de praktijk en op ware grootte uit te werken. DEME en Seagro zijn op deze vraag ingegaan en testen sinds medio 2020 hun systemen een jaar lang op de Zeeschelde en in een insteekdok van het Zeekanaal Brussel-Schelde.

 

Parallel stelt DVW locaties ter beschikking aan de organisatie River Cleanup voor de installatie van de River Skimmer voor het inzamelen en verwijderen van drijfvuil uit de waterwegen.

DVW is ook een actieve partner in het Europees LIVES-project met als doel de hoeveelheid plastic (drijf)afval in het Maasbekken in de Euregio te verminderen. In het kader van LIVES zal er een bellenscherm op de Zuid-Willemsvaart op een nog nader te bepalen locatie worden geplaatst om het drijfvuil tegen te houden en in te zamelen.

 

Langs de Maasoevers ruimen Vlaamse en Nederlandse gemeenten, Rijkswaterstaat, de Nederlandse provincie Limburg, DVW en vrijwilligers elk voorjaar zwerfvuil op. Deze opruimactie deint de laatste jaren ook uit naar de andere waterwegen. Vorig jaar nam DVW ook deel aan de zwerfvuilopruimactie World Cleanup.

 

DVW is eveneens actief in diverse fora die de zwerfvuilproblematiek te harte nemen zoals periodiek ambtelijk overleg werkgroep Netheid DVW - Mooimakers, Themagroep Zwerfvuil Maasvallei, Werkgroep Marien Zwerfvuil, Rondetafel Handhaving Zwerfvuil o.l.v. minister Demir,...

 

Tenslotte neemt DVW, samen met andere Vlaamse partners ook jaarlijks deel aan de week van de handhaving Zwerfvuil van Mooimakers (eind september).”