Een aantal Vlaamse gemeenten heft een taks op het verspreiden van niet-geadresseerd drukwerk.

Deze gemeentelijke belasting op de verspreiding van ongeadresseerd drukwerk heeft een ecologische inslag. De tarieven kunnen vastgesteld worden per exemplaar van een zeker formaat, of naargelang van het gewicht van het reclamedrukwerk. Met een belasting per bedeling wordt het principe ‘de vervuiler betaalt’ veel minder gerespecteerd.

Vrijstellingen kunnen toegestaan worden aan openbare besturen, verenigingen zonder winstoogmerk en onderwijsinstellingen, aangezien die instellingen niet beroepsmatig commerciële informatie verspreiden en hun publicaties vooral bedoeld zijn om te informeren en rechtstreeks verband houden met hun openbare functie of socioculturele aard.

De belasting is dus bedoeld om de hoeveelheid oud papier terug te dringen en heeft bijgevolg een duidelijke ecologische inslag.

Maar tegelijkertijd kan men er ook niet omheen dat kleinschalige drukwerken vaak dé plek zijn om het lokale verenigingsleven (de mensen op de hoogte brengen van bepaalde manifestaties, organisatie van evenementen,…) en de lokale economie en middenstand in de kijker te brengen. Ten gevolge van een te hoge belasting zou dat onder druk kunnen komen.

Hieronder vindt u de vragen van Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v) en de antwoorden van bevoegd minister van Binnenlands Bestuur, Bestuurszaken, Inburgering en Gelijke Kansen Bart Somers (Open Vld).

1) Kan de minister verduidelijken waarom de milieubeleidsovereenkomst reclamedrukwerkafvalstoffen uiteindelijk niet meer verlengd werd? Werd er reeds aan gedacht om nader te onderzoeken in welke mate een dergelijke overeenkomst opnieuw zou kunnen worden afgesloten?

"Door het terugverdieneffect uit de inzameling en verwerking van papierafval werden compensaties niet meer nodig en de aanvaardingsplicht drukwerkafvalstoffen en het bijhorende Interventiefonds Oud Papier werden afgeschaft (beslissing van de Vlaamse Regering van 23 mei 2014).

Sindsdien heffen gemeenten opnieuw belastingen op de verspreiding van reclamedrukwerk (en gelijkgestelde producten). Het is niet onredelijk om die belasting te motiveren als een vergoeding voor de gemeentelijke dienstverlening, maar bovenal hebben deze belastingen een ecologische inslag: ontmoedigen van massale reclame- of communicatiecampagnes op papier of wegwerpmateriaal, en in voorkomend geval aanmoedigen van het gebruik van FSC-gecertificeerd papier en biologisch afbreekbare inkt. Gelijkaardige ecologische engagementen werden ook al van de sector gevraagd in de milieubeleidsovereenkomst."

2) Deelt de minister de mening dat deze drukwerken, zeker voor het lokale verenigingsleven en de lokale zelfstandigen, een belangrijk communicatiemiddel zijn?

"In de praktijk zie ik dat deze drukwerken nog steeds een belangrijk communicatiemiddel blijven voor het lokale verenigingsleven en de lokale zelfstandigen. Daarnaast trekt Vlaanderen volop de kaart van elektronische communicatie met de burger. Dit kan doorgetrokken worden op alle vlak. Er zijn dan ook al heel wat gemeenten die bijvoorbeeld een elektronisch platform aanbieden zodat ondernemers en verenigingen ook via deze weg reclame kunnen maken voor hun producten, diensten of activiteiten."

3) Kan de minister aangeven hoeveel gemeenten er momenteel een belasting op niet-geadresseerd drukwerk hanteren en welke daarvan vrijstellingen en/of gunsttarieven toestaan aan kleine zelfstandigen en verenigingen? 

"220 gemeenten beschikken over een reglement met betrekking tot een belasting op niet-geadresseerd drukwerk (op basis van geraamde ontvangsten opgenomen in de gemeentelijke BBC-meerjarenplannen 2020-2025, beginkredieten 2022). De administratie houdt niet bij of verenigingen en/of kleine zelfstandigen een vermindering of vrijstelling genieten van de gemeentelijke belastingen op ongeadresseerd drukwerk.

4) Oordeelt de minister dat de doelstelling van de taks nog overeenstemt met de huidige (meer duurzame) methodes in de drukwereld? Zo ja, waarom? Zo niet, welke oplossing heeft de minister hiervoor voor ogen?

"Het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Vereniging voor Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) werkten in 2020 een model van belastingreglement uit dat uitdrukkelijk rekening houdt met ecologische productiemethodes. Het model is terug te vinden op de websites van ABB en de VVSG."

Stijn De Roo: “Gemeenten beslissen zelf over de eventuele taks op ongeadresseerde drukwerken. 220 gemeenten doen dit effectief. Er is wel een model van belastingreglement dat rekening houdt met ecologische productiemethodes. Ik pleit voor een vrijstelling van deze taks voor lokale verenigingen en handelaars.”