Uit een onderzoek van verkeersinstituut Vias van begin dit jaar blijkt dat jonge bestuurders (18 tot 34 jaar) almaar vaker onder invloed van drugs en lachgas achter het stuur kruipen. In twee jaar tijd is het percentage jonge bestuurders dat toegeeft maandelijks te rijden na druggebruik gestegen van 11 naar 19 procent.  Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat in twee op de drie gevallen drugs wordt gecombineerd met alcohol, wat het risico op een ongeval exponentieel vergroot.

Rijden onder invloed eist nog steeds teveel levens in het verkeer. Zowel alcohol als drugs zijn hier belangrijke boosdoeners die niet thuishoren achter het stuur.

Fractievoorzitter Stijn De Roo stelde hierover volgende vragen tijdens de gemeenteraadscommissie van 16 mei:

  1. Bijna 1 op de 5 jonge bestuurders geeft toe maandelijks onder invloed van drugs achter het stuur te kruipen. Hoe verhoudt dit percentage zich met Gentse jonge bestuurders? 
  2. Welke specifieke aandacht voorziet de politie inzake de aanpak van alcohol en drugs in het verkeer?
  3. Welke initiatieven zal onze stad de komende maanden ondernemen om alcohol en drugs in het verkeer te vermijden?
  4. Welke acties onderneemt of zal onze stad ondernemen om jongeren te sensibiliseren over de gevaren van lachgas?

Burgemeester De Clercq antwoordde:

"Voor de Politiezone Gent is en blijft verkeersveiligheid op het ganse Gentse grondgebied een topprioriteit in het Zonaal Veiligheidsplan 2020-2025. De Gentse lokale politie blijft inzetten op het aanpakken van alcohol en drugs in het verkeer via sensibilisering en handhaving omdat rijden onder invloed een belangrijke oorzaak is van verkeersonveiligheid. De cijfers van het verkeersinstituut VIAS over toenemend rijgedrag onder invloed zijn dan ook alarmerend.

Om op uw specifieke deelvragen te antwoorden.

Wat betreft de leeftijd meldt de PZ Gent dat de dienst Verkeersanalyse geen data bijhoudt van de leeftijd van personen die positief testen op drugs in het verkeer. Er kunnen daarom geen cijfers aangeleverd worden over jongeren en middelengebruik in het verkeer.

Op uw vraag rond specifieke acties rond de aanpak van alcohol en drugs in het verkeer, hebben we enerzijds onze handhavingsacties met gerichte controles door de politie. Naast gewone alcoholcontroles gaat dit ook om alcoholcontroles in het kader van specifieke campagnes rond verkeersveiligheid en onze CRASH-acties. Deze acties hebben plaats op locaties (uitgaansbuurt, drukke verkeersassen, evenementen,…).

Naast handhaving wordt er ook sterk ingezet op sensibilisering.

Op vlak van sensibilisering rond initiatieven om alcohol en drugs in het verkeer te vermijden, worden bovenlokale campagnes aangevuld met lokale initiatieven. Voorbeelden van bovenlokale campagnes zijn de welgekende BOB-campagnes die een breed publiek bereiken en die de gevaren van rijden onder invloed onder de aandacht blijft houden, de campagne ‘Never waste a great party’ van Safe’n Sound waarbij 18 campagnebeelden op maat van het uitgaanssector, zowel voor internationale dance-events maar ook voor lokale fuiven, events en uitbaters van jeugdhuizen, werden ontwikkeld. 

Gaat om campagneslogans zoals ‘ Nuchter rijden is problemen vermijden’, ‘Laat het mixen aan een DJ’ waarbij gewezen wordt op de gevaren van combinatie drugs en alcohol.

We werken in Gent ook al lang met het preventieconcept Quality Nights waarbij uitbaters van horecazaken of organisatoren van evenementen een aantal services aanbieden om veilig en gezond uitgaan te bevorderen. Een van de verplichte services hierbij is het nemen van initiatieven om veilig verkeer te bevorderen. Ook in de trainingen en vormingen voor en met de horecasector blijft verantwoord schenken een belangrijk item. En er zijn de alcoholtesters in 6 ondergrondse parkings waar bestuurders gratis kunnen testen of ze veilig achter het stuur kunnen plaatsnemen.

Voor de drugpreventieve initiatieven specifiek naar jongeren, zowel in de onderwijssetting als in de setting vrije tijd, werken we in Gent actief samen met het Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg Adentro, Safe ’n Sound en het VAD.

Bij onderwijs, jeugdwerk en jeugdwelzijnswerk ligt de nadruk al jaren steeds meer op het aanleren van vaardigheden, naast het vormen en sterker maken van leerkrachten of jeugdwerkers. Wat lachgas betreft volgen we in deze de visie van VAD, het Vlaams Expertisecentrum voor Alcohol en andere Drugs. Zij raden af om in te zetten op brede sensibilisering en communicatie/campagnes over lachgas. Het VAD stelt dat hier vooral op maat moet gewerkt worden.

Hiervoor kunnen we gebruik maken van de specifieke productinfo die er is. Er werd reeds op onze vraag specifieke productinfo verzameld door CGG Adentro, er is door het Trimbos Instituut een zeer bruikbare video gemaakt met risicobeperkende tips én zeer recent ontwierp Safe ’n Sound voor diverse producten infoflyers (vooral voor nightlife) waaronder ook specifiek over lachgas. Samen met Safe ’n Sound zal de drugcoördinator voor de gerichte verspreiding van deze infoflyer in het Gentse instaan, met de nadruk op de vrije tijds- en uitgaanssetting. Daarnaast moeten we deze vorm van middelengebruik blijvend monitoren.

Volledigheidshalve wil ik aanstippen dat de verkoop en het gebruik van lachgas buiten het toepassingsgebied van de federale Drugswet vallen. En dus niet op dezelfde wijze aangepakt kunnen worden. Enkel de verkoop van lachgas aan minderjarigen is sinds 5 maart 2021 strafbaar gesteld middels een wijziging van de wet van 24 januari 1977 betreffende de bescherming van de gezondheid van de gebruikers op het stuk van de voedingsmiddelen en andere producten.

Wat onze stad betreft, wij waren daarmee één van de eerste steden, het verhandelen of bezitten van schadelijke stoffen zoals lachgas wordt in Gent wel middels een GAS-boete gesanctioneerd wanneer de handel of bezit gericht is op oneigenlijk gebruik (als roesmiddel) met een ongewenst effect op de openbare orde als gevolg. In 2020 werden er 90 feiten geregistreerd en in 2021 waren er 57 feiten. 

Bovendien worden op grond van artikel 30 van de Wet op het politieambt frequent flessen met lachgas bestuurlijk in beslag genomen omdat deze de fysieke integriteit van personen in gevaar brengen. Het gaat daarbij om de fysieke integriteit van de gebruiker zelf, maar, in geval de gasflessen worden aangetroffen in een voertuig dat deelneemt aan het verkeer, ook en vooral om de fysieke integriteit van anderen. Aangezien de inbeslaggenomen flessen lachgas door de band genomen geen ander doel dienen dan het opwekken van een roes, en dus bij vrijgave opnieuw een risico zouden vormen, wordt telkens het akkoord van mij als burgemeester gevraagd om over te gaan tot vernietiging ervan. Ik doe dit altijd. Het is schadelijk en het wordt vernietigd.

U hoort het in Gent wordt de problematiek van het sturen onder invloed van dichtbij opgevolgd."