"Fietsers en voetgangers lopen nog steeds teveel gevaar in het verkeer. We moeten ernaar streven dat zij veilig kunnen oversteken zonder kruisend auto- of vrachtverkeer. De prioriteit moet gaan naar de omgeving van en routes naar scholen en kinderopvang. Op termijn moeten we alle kruispunten conflictvrij maken, maar daarvoor is op vandaag niet altijd voldoende ruimte ter beschikking, " concludeert Stijn de Roo na de antwoorden van de Gentse schepen Watteeuw (mobiliteit).

 

Hieronder staan de vragen van Stijn De Roo en het antwoord van de bevoegde schepen.

  1. Hoeveel kruispunten zijn in Gent momenteel gekend waar er conflictsituaties ontstaan?

In Gent zijn de meeste kruispunten in beheer van het Vlaams Gewest. De stad heeft een 40-tal verkeerslichten in eigen beheer. Aangezien in vraag 2 verwezen wordt naar concrete acties van de stad wordt verondersteld dat met deze vraag de verkeerslichten in beheer van stad Gent bedoeld wordt.

Van de verkeerslichten in beheer van stad Gent zijn slechts enkele kruispunten volledig conflictvrij te noemen. Het gaat voornamelijk om enkele voetgangersoversteken (Brugsesteenweg, Blaisantvest, Voskenslaan) zonder dat er ook zijstraten aanwezig zijn. Deze zijn natuurlijk vrij eenvoudig conflictvrij te voorzien. De tramkruising aan het Zuid over de Zuidparklaan kan hier ook aan toegevoegd worden.

De meeste kruispunten hebben echter één of meerdere zijtakken voor gemotoriseerd verkeer en zijn moeilijker conflictvrij te regelen. Hiervan is geen enkel kruispunt volledig conflictvrij op dit moment.

Er zijn 2 kruispunten met zijstraten (quasi volledig) conflictvrij geregeld. Het gaat om het kruispunt Lammerstraat – Kuiperskaai – Frankrijkplein en de nieuwe verkeerslichten (in uitvoering) op de Hundelgemsesteenweg met de Ledebergstraat. Doordat niet alle bewegingen voor gemotoriseerd verkeer mogelijk zijn op deze kruispunten is het haalbaar deze kruispunten (bijna volledig) conflictvrij te laten functioneren. Enkel fietsers vanuit de zijstraten (Lammerstraat en Ledebergstraat) hebben nog deelconflicten met het gemotoriseerd verkeer. Doordat fietsers gemengd zijn met gemotoriseerd verkeer hebben ze samen groen en kunnen deze , met de huidige regelgeving, niet in tijd gescheiden worden van het autoverkeer. Autoverkeer die een afslagbeweging maakt rechtsaf zal hierdoor in deelconflict zitten met fietsers rechtdoor/linksaf.

Welke acties plant Stad Gent om kruispunten conflictvrij te maken? Wat is de planning en timing hiervoor?

Om verkeerslichten conflictvrij te kunnen maken is meestal veel ruimte nodig. Je hebt onder andere vrijliggende fietspaden nodig om fietsers én gemotoriseerd verkeer elk een aparte opstelplaats en verkeerslicht te kunnen geven. Idealiter zijn ook voorsorteerstroken linksaf én rechtsaf aanwezig voor het gemotoriseerd verkeer zodat een afslaand voertuig op rood kan gehouden worden maar het rechtdoorgaand gemotoriseerd verkeer wel samen groen kan krijgen met rechtdoorgaande fietsers en voetgangers. Deze afslagstroken zijn zelden inpasbaar in een centrumstedelijke omgeving.

Om het voorbeeld van het kruispunt Sint-Markoenstraat, de Morekstraat en de Vierweegsestraat te nemen. Hier is zonder aanpassingen aan rijrichtingen of onteigeningen geen ruimte voor vrijliggende fietspaden. Als fietsers en auto’s samen groen hebben kan je een rechtsafslaand voertuig nooit volledig in tijd scheiden van een rechtdoorgaande fietser. De enige mogelijkheid binnen de huidige wegcode die hier bestaat om meer conflictvrij te functioneren dan vandaag is de voetgangers groen geven zonder dat het gemotoriseerd verkeer groen krijgt. Er komt dan een vierkant groen enkel voor voetgangers waarbij al het overige verkeer (inclusief fietsers) op rood gehouden wordt. Het mobiliteitsbedrijf zal deze optie onderzoeken. Ook andere pistes om op efietsers vroeger groen te geven dan gemotoriseerd verkeer zullen bekeken worden. In het kader van het wijkmobiliteitsplan Wondelgem kan later bekeken worden of circulatiewijzigingen ter hoogte van dit kruispunt aan de orde zijn. Dit kan helpen dit kruispunt eenvoudiger, leesbaarder en veiliger te maken. Het mobiliteitsbedrijf zal onderzoeken hoe we dit kruispunt veiliger kunnen maken.  Zolang autoverkeer hier de meeste richtingen uit zal moeten kunnen, zal het echter moeilijk zijn om dit kruispunt volledig conflictvrij te maken.

Op dit moment is  het Mobiliteitsbedrijf bezig om te onderzoeken hoe we onze verkeerslichten meer conflictvrij kunnen maken. Momenteel worden alle knelpunten aan verkeerslichten geïnventariseerd. En lopen daarrond ook gesprekken met betrokken actoren, zoals de fietsersbond. Veiligheid is hierin een belangrijk onderdeel maar het is ook de bedoeling in te zetten op comfort van de actieve weggebruiker (hoe detecteren we fietsers en voetgangers het best, hoe voorzien we voldoende lang groen voor minder mobiele personen) en leesbaarheid (hoe zorgen we dat iedereen goed begrijpt wat van hem/haar verwacht wordt).

We willen hierbij verder gaan dan wat AWV definieert in zijn actieplan verkeerslichten. Bedoeling is om uitspraken te doen over detectie, minimumgroen, veiligheidsaspecten (niet enkel conflictvrij maar ook andere aspecten zoals voorstartgroen, lengte van oversteken edm), afwegingen in doorstroming tussen verschillende modi en takken en dergelijke meer. Het is de bedoeling om tot een actieplan te komen om verschillende specifieke kruispunten op een consequente manier veiliger, leesbaarder en waar mogelijk vlotter te maken voor voetgangers en fietsers.

  1. Wat kan er op korte termijn al aangepast worden om de kruispunten veiliger te maken?

De focus hier zou vooral moeten zijn om zo weinig (en traag) mogelijk verkeer te hebben in de woon- en verblijfsomgevingen van onze stad. Daar maken we in Gent al werk van via onze wijkmobliteitsplannen en snelheidsplannen. Waar gemotoriseerd verkeer niet weg te denken valt, is het wenselijk conflictvrije regelingen na te streven. Dit zal veelal op gewestelijke wegen zijn. Hier zal meer ruimte nodig zijn dan vandaag beschikbaar is.

Het Mobiliteitsbedrijf neemt uiteraard dringende veiligheidsissues op en zit ook op regelmatige basis samen met het agentschap wegen en verkeer (AWV) voor de gewestelijke kruispunten (zoals op de R40) en de wegendienst voor de stedelijke kruispunten, om aanpassingen aan verkeerslichten te bespreken. Dit kunnen ook wenselijke aanpassingen in functie van veiligheid zijn. Andere initiatieven, zoals het aanpakken van gevaarlijke punten zowel bij stad Gent als bij AWV, lopen ondertussen wel gewoon door. Ook binnen de pilootprojecten van KAR van De Lijn, AWV en de stad, is momenteel veel aandacht voor veiligheid aan verkeerslichtengeregelde kruispunten.