In 2023 zal het eerste schip door de Nieuwe Sluis in Terneuzen (Nederland) varen. Dankzij de constructie kunnen er op termijn grotere zeeschepen tot aan de Gentse haven varen via het kanaal Gent-Terneuzen. Een volledige verdieping of verbreding van dat kanaal is op vandaag echter nog niet aan de orde, zo blijkt uit vragen van Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v) aan bevoegd minister Lydia Peeters (Open Vld).

De nieuwe sluis moet de capaciteit en de robuustheid van het sluizencomplex in Terneuzen vergroten. Ook als er geen aanpassingen gebeuren aan het kanaal, liggen de baten van de bouw van de sluis hoger dan de kosten, zo blijkt uit een studie. Het rendement van de investering neemt wel toe wanneer het kanaal wordt verdiept en/of verbreed.

De minister wijst er in haar antwoord op dat er in de eerste plaats kan ingezet worden op zowel kleine kanaalaanpassingen, als op een nieuwe diepere tunnel in Zelzate. Een aanpassing van die tunnel is ook van belang is voor ADR transport tussen beide platformen van de havens van Zeebrugge en Antwerpen. Maar ze kan niet vooruit lopen op de besluitvorming die gebeurt  binnen de Vlaams-Nederlandse Schedecommissie. "Een volledige verdieping of verbreding van het hele Kanaal Gent Terneuzen is vandaag echter niet aan de orde.” aldus de minister.

De aanpassing van de tunnel onder het kanaal in Zelzate is niet het enige dossier dat in die regio speelt. Er wordt momenteel gewerkt aan een toekomstbeeld voor alle infrastructuren en ruimtelijke ontwikkelingen bij Zelzate (tunnel van Zelzate, spoorverbindingen, R4, fietsverbindingen, pijpleidingen etc.). In de omgeving van Zelzate en bij verschillende stakeholders leeft immers de vraag naar een totaalvisie en procesbegeleiding. Daarover is een conceptuele ontwerpstudie lopende.

Op de vraag van De Roo hoe de diepgang in het kanaal kan gegarandeerd worden in periodes van weinig water (vb. droogte), antwoordde minister Peeters: “De droogteproblematiek is ook een belangrijk element om mee rekening te houden in de toekomstvisie op het Kanaal Gent-Terneuzen. Door de droge zomers in 2018, 2019 en 2020 zakte het waterpeil reeds meermaals tot onder het alarmniveau, en loopt de zoutconcentratie op doordat de aanvoer van zoet water daalt. Door de klimaatverandering en de ingebruikname van een grotere sluis met de Nieuwe Sluis Terneuzen zal deze problematiek toenemen.”

Stijn De Roo: “De Nieuwe Sluis in Terneuzen is van groot belang voor de bereikbaarheid van de Gentse haven. Kanaalaanpassingen in functie van grotere zeeschepen lijken een verhaal voor de lange termijn. Bovendien gaan er stemmen op die de verbreding en de verdieping in vraag stellen. Duidelijkheid en een versnelde opstart van dit dossier van is van groot belang voor het economisch toekomstperspectief van de haven van Gent.

Het wordt uitkijken naar de resultaten van de studie onder leiding van de Gentse Kanaalzone over alle mogelijk te ontwikkelen infrastructuren en ruimtelijke ontwikkelingen bij Zelzate die van belang zijn voor de hele regio. Het proces moet het draagvlak doen toenemen bij alle betrokkenen, wat geen evidente oefening wordt.

Tot slot moeten we voorbereid zijn op wijzigende weersomstandigheden en langere periodes van droogte in het kanaal Gent-Terneuzen. We zullen keuzes moeten maken om voldoende water te voorzien voor de diepere scheepvaart."