Groene plekken hebben een verkoelend effect in de stad. Dat was al langer bekend, maar onlangs werd de mate waarin dit verkoelend effect optreedt, gekwantificeerd. Onder andere het Joint Research Centre van de Europese Commissie voerde een studie uit die werd gepubliceerd in het tijdschrift Sustainable Cities and Society.
De onderzoekers analyseerden op basis van infraroodmetingen door satellieten de gemiddelde temperatuur tijdens de maanden juli en augustus in ruim zeshonderd Europese steden en hun nabije omgeving. Die data legden ze naast cijfers over de hoeveelheid groen in de stad, eveneens vanuit satellieten gemeten. Uit de analyse bleek dat om een stad met 1 graad af te koelen, 15 procent van de oppervlakte met bomen bedekt moet zijn.
Ook de Milieu- en Natuurraad van Vlaanderen (Minaraad) lijkt overtuigd van groene stadsinfrastructuur.
Een cruciale rol lijkt weggelegd voor de sierteeltsector en de boomtelers, aangezien zij zullen instaan voor het aanleveren van kwalitatief en duurzaam plantmateriaal. Voor de sierteeltsector is een cruciale rol weggelegd om de verdere vergroening van kernen te laten slagen. Naast het aanleveren van kwalitatief plantmateriaal kan hun kennis ingezet worden om de diensten die bomen vervullen af te wegen en de keuzecriteria scherp te stellen.
Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo informeerde bij bevoegd minister Hilde Crevits welke ondersteuning zij biedt aan de sierteeltsector en de boomtelers in het ontwikkelen van plantensoorten die specifieke diensten kunnen vervullen in stedelijk gebied en hoe de kennis die binnen de sector aanwezig is onder de aandacht kan gebracht worden van lokale besturen, landschapsarchitecten, tuinaannemers en groendiensten.
De minister antwoordde dat het Proefcentrum voor Sierteelt (PCS) een jaarlijks subsidiebedrag ontvangt voor het uitvoeren van sectorspecifiek praktijkonderzoek en praktijkvoorlichting. Een belangrijk thema hierbij is de klimaatverandering en de klimaatadaptatie. De praktijkcentra kregen extra middelen toegekend via het relanceplan Vlaamse Veerkracht.
Binnen het proefprogramma van de afdeling Boomkwekerij op het PCS wordt sinds 2009 ingezet op het verzamelen van nieuwe en interessante boomsoorten en cultivars, om zo vermeerderingsmateriaal beschikbaar te stellen voor boomtelers. De soorten worden geselecteerd op hun tolerantie tegen bepaalde ziekten of plagen en specifieke esthetische kenmerken, maar sinds 2018 worden de soorten ook specifiek opgevolgd naar hun tolerantie tegen droogte en hitte tijdens de lange droogteperiodes in 2018, 2019 en 2020. Deze kennis werd verspreid naar de boomkwekerijsector tijdens de jaarlijkse studiedagen.
Tevens wordt aan telers de mogelijkheid geboden om door middel van proefopvolging te bekijken hoe nieuwe soorten omgaan met extreme weersomstandigheden. Op die manier wordt ervaring en kennis opgedaan over ‘de juiste plant op de juiste plaats’.
Binnen de afdeling Groen van het PCS wordt praktijkonderzoek uitgevoerd ter ondersteuning van groenvoorzieners, zoals lokale besturen, landschapsarchitecten, tuinaannemers, projectontwikkelaars enzovoort. De focus ligt op het realiseren van multifunctionele groenzones met een minimaal onderhoud. Er wordt sterk ingezet op soorten voor specifieke toepassingen zoals geveltuinen, groenblijvende vormheesters, bodembedekking en het voorzien van voedsel voor bijen, vlinders en vogels.
Dit jaar wordt ook een overlegplatform rond klimaatbomen opgestart tussen de sierteeltsector en de groensector, die ervaringen heeft uit aanplantingen in steden en gemeenten. Zo komt men tot een dynamische lijst met klimaatbomen.
De minister ziet kansen om de positieve effecten van een dergelijke inplanting en de kennis binnen de sierteeltsector onder de aandacht van lokale besturen, groendiensten, tuinaannemers en andere actoren te brengen.
Momenteel wordt de European Nurserystock Association ondersteund met een Europese promotiesubsidie naar lokale overheden, projectontwikkelaars en architecten toe binnen het ‘Green Cities’-project. Dat heeft in 2018 geresulteerd in een lijst met klimaatbomen vanuit de Vlaamse boomtelers. Eind 2021 werd door dit project het ‘Zakboek voor klimaatadaptief groen in de stad’ uitgebracht. Daarbinnen is er een hoofdstuk ‘Groene steden in de praktijk’, dat door de afdeling Groen van het PCS werd aangebracht. Op 24 september 2021 werd dat toegelicht tijdens het seminarie ‘More Green Cities for Europe’. Zulke evenementen slaan belangrijke bruggen tussen de sierteelt- en groensector voor de realisatie van meer kwalitatieve groenzones.
Stijn De Roo: “Het overlegplatform tussen de sierteelt en de groensector is een zeer goed initiatief waar de kennis van beide kan gebundeld worden.
Er komen meer en meer signalen, onder andere vanuit de boomteeltsector, dat in kernen in stedelijk gebied of andere dorpskernen - wegens de hogere temperaturen -een aantal niet-inheemse soorten daar soms een betere rol vervullen dan inheemse soorten. Dat soort inzichten kunnen rijpen tijdens het gezamenlijk overleg.
Het is belangrijk dat het PCS de nodige steun blijft krijgen. Klimaatadaptatie en afkoeling van kernen en steden wordt immers een zeer grote uitdaging, waaraan moet gewerkt worden door de proefcentra, maar ook door de sierteeltsector, de boomteeltsector en iedereen die bezig is met het aanplanten van openbaar groen.”
Het volledige verslag van mijn vraag om uitleg kan je hier nalezen.