Op 1 augustus 2024 trad de Europese AI Act in werking, die normen vastlegt voor het gebruik van artificiële intelligentie (AI). Het toezicht op en de handhaving van de regels met betrekking tot AI-systemen ligt bij het Europese AI Office en de nationale markttoezichtautoriteiten.
Elke lidstaat moet één of meerdere markttoezichtautoriteiten aanstellen. Landen die ervoor kiezen meerdere markttoezichtautoriteit aan te stellen moeten daarnaast ook een centraal contactpunt aanwijzen. De termijn voor het aanmelden van de gekozen markttoezichtautoriteiten bij de Europese Commissie was 2 augustus 2025.
Vlaams volksvertegenwoordiger en Senator Stijn De Roo (cd&v) stelde hierover volgende vragen aan de bevoegde federale minister:
- Op welke manier zijn de deelstaten betrokken bij het aanstellen van de markttoezichtautoriteiten in het kader van de AI Act? Welke gesprekken vonden of vinden daarover plaats met het federale niveau?
- Welke markttoezichtautoriteiten en centraal contactpunt zullen door België aangemeld worden bij de Europese Commissie? Op basis van welke elementen werd die keuze gemaakt?
Minister Clarinval antwoordde:
"De FOD Economie staat in voor de coördinatie van de implementatie van de AI Act in België. Om het markttoezichtkader voor de AI Act te implementeren, heeft de FOD Economie intens overleg gepleegd met de bestaande sectorale markttoezichtautoriteiten (afgekort “MSA’s”) en regulatoren. Op basis van dat overleg wordt momenteel een governanceplan besproken op federaal niveau dat vertrekt van de toezichtstructuren die reeds bestaan in België. Er worden dus geen nieuwe MSA’s opgericht voor de AI Act.
Het overleg over dit toezichtkader vond plaats op federaal niveau, omdat markttoezicht hoofdzakelijk een federale bevoegdheid is. Begin juni vond een eerste interkabinettenwerkgroep plaats en werd er beslist om de deelstaten te raadplegen. De reacties van de deelstaten zijn globaal gunstig ten aanzien van de voorstellen geformuleerd door de federale overheid.
Algemeen zijn de deelstaten ook goed op de hoogte van de werkzaamheden rond de AI Act op EU-niveau. De deelstaten zijn namelijk vertegenwoordigd in AI-werkgroep van de IEC op Belgisch niveau, waar technisch-administratieve coördinatie plaatsvindt, en ze zijn ook vertegenwoordigd in de Europese AI Board waar specifieke thema’s uit de AI Act besproken worden.
De finale beslissing over welke markttoezichtautoriteiten zullen worden aangewezen en wie het centraal contactpunt zal worden, is nog niet gemaakt. Er werd immers afgesproken dat een volgende interkabinettenwerkgroep op federaal niveau rekening zou houden met de uitkomst van de raadpleging van de deelstaten.
De AI Act voorziet dat de sectorale autoriteiten die al bevoegd zijn voor een reeks wetgevingen opgelijst in bijlage I, ook bevoegd zijn in deze sectoren voor de AI Act, wat wij volgen in ons governanceplan. Wat de andere domeinen beoogd door de AI Act betreft, met inbegrip van diegene die verband houden met de bevoegdheden van de deelstaten, bevinden de gesprekken zich in de afrondende fase. Conform het regeerakkoord zal een bijkomende centrale coördinatie worden verzekerd door het BIPT, ter ondersteuning van deze sectorale MSA’s voor wat betreft technische expertise. Het BIPT zal ook het centraal contactpunt zijn om de samenwerking tussen deze autoriteiten te faciliteren. De autoriteiten zullen aangewezen worden in Belgische wetgeving, en België moet de Europese Commissie informeren wanneer de wetten daartoe zijn aangenomen."