Europa kampt met een tekort aan durfkapitaal voor start-ups en scale-ups, vooral wanneer die grotere financieringsrondes nodig hebben om internationaal door te groeien. De Europese Commissie wees er in 2025 op dat de beschikbaarheid van financiering voor start-ups in de EU zeven keer lager lag dan in de Verenigde Staten.
Deze innovatieve bedrijven komen daardoor terecht bij investeerders van buiten Europa, of worden eenvoudigweg overgenomen door buitenlandse bedrijven alvorens ze hun activiteiten opschalen.
Op Europees niveau worden er stappen gezet in het creëren van een eengemaakte kapitaalmarkt. In mei kwamen zes lidstaten tot een gemeenschappelijk standpunt en tot een aantal gemeenschappelijke prioriteiten. Op 9 oktober raakte bekend dat België het compromis dat op basis van dat gemeenschappelijk standpunt werd geformuleerd niet kon ondersteunen, onder meer omdat er vrijstellingen zouden voorzien zijn voor bepaalde marktdeelnemers zoals Deutsche Börse. Ook de Europese Commissie zou ontgoocheld zijn over het compromis, dat volgens de bevoegde Eurocommissaris “aanzienlijk tekortschiet ten aanzien van het vereiste ambitieniveau.”
Hoewel het compromis de steun kreeg van een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten, moet er nog een akkoord worden bereikt met het Europees Parlement.
Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v) stelde hierover volgende vragen aan de minister-president:
- Welke stappen zal de Vlaamse Regering zetten om op Europees niveau aan te dringen op een ambitieus akkoord dat de toegang tot groeikapitaal voor Vlaamse start-ups en scale-ups structureel verbetert?
- Welke bijkomende maatregelen ziet de minister-president op Vlaams niveau om institutionele en private investeerders sterker te betrekken bij de financiering van Vlaamse start-ups en scale-ups?
Minister-president Diependaele antwoordde:
"Vlaanderen zal op Europees niveau blijven pleiten voor een verdere verdieping van de kapitaalmarktenunie, een versterkte inzet van Europese financieringsinstrumenten en een regelgevend kader dat grensoverschrijdende investeringen in innovatieve start-ups en scale-ups faciliteert. Het doel is de beschikbaarheid van groeikapitaal te verhogen en Vlaamse ondernemingen betere kansen te bieden om vanuit Vlaanderen internationaal door te groeien.
Ik kreeg net nog extra info. We zijn daarover toen – ondertussen is dat een jaar geleden of zo – bij Europees commissaris Ekaterina Zaharieva langsgegaan, om onze bevindingen met dergelijke scale-upfondsen te delen. Zij heeft daar ook gebruik van gemaakt. We hebben ook een paar contacten doorgegeven van Vlamingen die daarmee in de private sfeer bezig zijn. Ik heb ook vernomen dat zij, of toch haar diensten, daar ook contact mee heeft opgenomen. We hebben dus wat info en best practices kunnen aanleveren aan de Europese Commissie.
De Vlaamse Regering beseft ten volle dat er nood is en blijft aan voldoende risicokapitaal voor het Vlaamse techecosysteem, van de start-upfase tot de scale-upfase. In eerste instantie zijn via het Flanders Future Tech Fund, hetgeen ik daarnet al vermeldde, publieke middelen beschikbaar voor de vroege investeringsfase. Vervolgens kan PMV hierop samen met andere private investeerders voortbouwen. Naarmate het technologische risico van deze opschalende bedrijven afneemt, lijkt het ons een gezond principe dat het belang van overheidsgerelateerde middelen afneemt en dat het aandeel van private investeerders toeneemt om het marktrisico mee te financieren. PMV zal zowel via haar directe investeringen als indirect via haar fondsinvesteringen en haar zelfstandige fondsmanagementactiviteit blijven streven naar het mobiliseren van voldoende private en institutionele middelen."
Stijn De Roo: “We moeten voldoende privaat kapitaal mobiliseren om onze start-ups te laten doorgroeien tot scale-ups en internationale groeibedrijven. Daarom roep ik de Vlaamse Regering op om een ambitieus Europees akkoord over de kapitaalmarkt te steunen en, als dat onvoldoende vooruitgang oplevert, ook het voorstel voor een Benelux-beurs actief mee op de agenda te zetten.”
Je kan de vraag van Stijn hier herbekijken.