Vlaanderen is te weinig voorbereid op de AI-golf die op ons afkomt. Dat is de analyse van Vlaams parlementslid voor cd&v Stijn De Roo en daarom roept de partij op tot actie.
“Zonder duidelijke strategie dreigen we hopeloos achterop te geraken. Onze kenmerkende kenniseconomie gericht op innovatie kan het zich niet permitteren om blind te varen of afwachtend toe te kijken. Daarom is er dringend nood aan een strategie voor Kmo’s, voor onze arbeidsmarkt, voor ons onderwijs én voor de overheid zelf”, stelt Vlaams parlementslid Stijn De Roo (cd&v). Hij pleit voor de oprichting van een AI-taskforce.
Artificiële intelligentie sloop in recordtempo ieders leefwereld binnen: van dagelijks gebruik door studenten of werknemers om opzoekingswerk te doen tot menselijke zorgrobots. De technologie ontwikkelt razendsnel en zonder ingrijpen dreigt ze ons in te halen. “Twijfelend toekijken en hopen op het beste is geen optie. We varen blind vandaag. Onze arbeidsmarkt, onze economie en ons onderwijs smeken om handvaten en een strategie om met die overweldigende technologie om te gaan. Bedrijven geven aan dat ze niet weten binnen welke spelregels ze vandaag bewegen. Ze beschikken vaak niet over de nodige informatie en handvaten om zich te wapenen tegen de razendsnelle AI-trein of om op die trein te springen. Ook in ons onderwijs en op de arbeidsmarkt kijkt men van aan de zijlijn toe hoe artificiële intelligentie jobs en opleidingen onomkeerbaar verandert”, duidt De Roo.
Om onze bedrijven, onze arbeidsmarkt en ons onderwijs bij te staan pleit cd&v voor de oprichting van een tijdelijke taskforce: een groep experts die zich buigen over de impact van AI op die sectoren én die een strategie uitwerken waar bedrijven, onderwijs en arbeidsmarkt mee aan de slag kunnen. Bovendien moet Vlaanderen zich een positie aanmeten: hoe afhankelijk willen we zijn van buitenlandse technologie? De taskforce moet ook nadenken over de regelgeving: wat zijn de spelregels voor artificiële intelligentie en waar liggen de grenzen? “Als we die spelregels en grenzen zelf niet tijdig vastleggen, dan zullen anderen dat voor ons doen en dat kan niet de bedoeling zijn”, aldus De Roo. Uiteraard is het niet allemaal kommer en kwel, vult De Roo verder aan: “AI biedt enorme kansen voor meer productiviteit, meer innovatie en meer economische groei. Die mogen we niet laten liggen als regio.”
Voor cd&v moet de taskforce een strategische visie uitwerken voor deze vier pijlers:
- Kmo’s
Een eerste prioriteit is dat Vlaanderen ondernemingen, en in het bijzonder kmo’s, sterker ondersteunt bij de adoptie van AI. Vandaag is de kloof tussen grote en kleine ondernemingen enorm. Nochtans zijn het net onze kmo’s die de ruggengraat van de Vlaamse economie vormen, die flexibel en innovatief zijn. Wie onze welvaart wil veiligstellen, moet ervoor zorgen dat ook zij mee kunnen in deze technologische omslag. Bijscholing van medewerkers, het wegwerken van financiële of juridische belemmeringen en sensibilisering zijn dus zaken waarop de Vlaamse overheid moet inzetten om de adoptie van AI door kmo’s te ondersteunen.
- Arbeidsmarkt
Nieuwe AI-toepassingen en autonome systemen zullen niet alleen taken veranderen, maar ook volledige arbeidsprocessen hertekenen. Vooral voor jongeren en starters in AI-gevoelige sectoren kan dat ingrijpende gevolgen hebben. Daarom stelt cd&v een Vlaamse AI-arbeidsmarktbarometer voor, zodat de overheid sneller zicht krijgt op verschuivingen en tijdig kan bijsturen.
- Onderwijs en opleiding
AI-vaardigheden moeten een vast onderdeel worden van de opleidingen in Vlaanderen. Studenten moeten daarbij niet alleen leren omgaan met digitale tools, maar moeten ook beter voorbereid worden op kritisch denken, ethische afwegingen maken en verstandig omgaan met AI. Levenslang leren mag daarbij geen slogan blijven, maar moet een echte hefboom worden voor werknemers, werkzoekenden en jongeren.
- Strategische autonomie
Tegelijk wijst cd&v op het belang van een sterk eigen innovatie-ecosysteem. Vlaanderen heeft toponderzoekers, sterke kennisinstellingen en innovatieve bedrijven. Maar wie alleen afhankelijk blijft van buitenlandse technologie, verliest op termijn grip. Daarom vraagt cd&v meer aandacht voor digitale soevereiniteit, Europese samenwerking en een sterker investeringskader voor AI-bedrijven, zodat talent, kennis en economische meerwaarde hier verankerd blijven. Hierbij kunnen regelluwe zones en experimentregelgeving een oplossing bieden, net zoals het inzetten op het mobiliseren en bundelen van kapitaal.
“Vlaanderen moet af van die twijfelende houding: pak het AI-beestje vast. Cd&v pleit voor verantwoordelijkheid: de kansen van AI grijpen, maar tegelijk oog hebben voor de impact op mensen, jobs en samenleving. Alleen zo maken we morgen beter”, besluit De Roo.
Stijn De Roo dient zijn voorstel als conceptnota in bij het Vlaams parlement.