Duidelijkheid over onderzoeksvragen voor evaluatie van de LEZ

Tot in de gemeenteraad van april 2026 was er nog onduidelijkheid over de onderzoeksvragen van de studie. De bevoegde schepen haalde toen enkel de vijf grote lijnen aan, die de basis zouden vormen waarop het college het gesprek zou voeren: impact op de luchtkwaliteit, impact op de gezondheid, maatschappelijke kosten, juridische risico’s en financiële impact. 

Gents gemeenteraadslid Stijn De Roo stelde hierover volgende opvolgvragen tijdens de gemeenteraad van 26 mei:

1. Werden de onderzoeksvragen voor de studie van de LEZ reeds afgeklopt?
2. Wordt de timing van de studie nog steeds op het einde van de zomer geschat?

Schepen Watteeuw antwoordde:

"Ja, de onderzoeksvragen zijn afgeklopt.

In het bestuursakkoord is opgenomen dat we een studie uitvoeren naar de meerwaarde van de huidige LEZ. Als die meerwaarde niet voldoende kan aangetoond worden, schaffen we de LEZ af. Met deze evaluatie willen we het debat objectiveren en het college in staat stellen om een doordachte beslissing te nemen over de toekomst van de huidige LEZ. Daarbij kiezen we er bewust voor om te kijken naar de effecten van de LEZ vandaag, en niet te speculeren over mogelijke toekomstige scenario’s of verstrengingen. 

We vertrekken vanuit vijf duidelijke pijlers:

1. Luchtkwaliteit: we brengen helder in kaart wat vandaag het verschil is mét en zonder LEZ, en in welke mate we de Europese normen halen. Een duidelijke verschilkaart en bespreking die aangeeft wat het verschil in huidige luchtkwaliteit is met en zonder LEZ, afgetoetst aan de huidige en toekomstige Europese NO2-grenswaarden.
2. Gezondheid: we maken zichtbaar wat dat betekent voor de gezondheid van onze inwoners en welke maatschappelijke baten daarmee samenhangen. Op niveau van statistische sector kan de impact van de LEZ op de gezondheid getoond worden in een scenario met LEZ en een scenario zonder LEZ. De gezondheidseffecten worden uitgedrukt in aantal gewonnen levensjaren en ev. (indien mogelijk) de kostprijs per jaar.
3. Sociale impact: we analyseren wie de effecten draagt, met bijzondere aandacht voor kwetsbare Gentenaars, zodat we dit aspect correct kunnen meewegen. 
   1. Op niveau van statistische sector zullen we in beeld brengen waar sociaal kwetsbare gezinnen in Gent wonen.
   2. We geven een inkijk in welke profielen “getroffen” zijn door de LEZ. We leggen zo fijnmazig mogelijk linken tussen profiel, inkomen, wagenpark, waar getroffen personen wonen … op niveau van statistische sector.
   3. Koppeling tussen verplaatsingsgedrag en LEZ indien mogelijk.
   4. Via de eigen data geven we een overzicht van hoeveel mensen een toelating kopen (per categorie) en hoeveel mensen daarvan recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming, hoeveel sociaal gemotiveerde uitzonderingen aangevraagd worden … 
   5. Tevens wordt een klachtenanalyse gemaakt en een analyse van de vroegere flankerende Gentse maatregelen.
4. Juridische context: we brengen de risico’s in beeld, zowel bij behoud als bij afschaffing van de LEZ. Met specifieke aandacht voor doorwerking standstill-principe voor het Gentse Beleid.
5. Financieel: we zorgen voor een overzicht van kosten, opbrengsten en handhaving van de LEZ. 

Dus vrij breed, we zorgen ervoor dat het verdere politieke debat kan gebeuren op basis van feiten, met aandacht voor gezondheid, sociale rechtvaardigheid en financiële en juridische duidelijkheid. Ik zal u de nota die is afgeklopt bezorgen."

Je kan de vraag van Stijn hier herbekijken.