Stad Gent onderzoekt 'digitale tweeling'

Met het project Flemish Local Digital Twins (FLDT) werken verschillende gemeenten in Vlaams-Brabant aan een digitale tweeling van hun leefomgeving. Via dergelijke digitale kopieën van hun gemeente kunnen lokale besturen mobiliteitsscenario's simuleren, verkeersstromen analyseren en de impact van beleidsmaatregelen vooraf inschatten op basis van onder meer realtime data en artificiële intelligentie.

De digitale tweelingen die voortkomen uit het project FLDT zullen onder meer gebruikt worden voor simulaties en analyses van verkeersstromen, parkeerdruk, schoolomgevingen en infrastructuurmaatregelen.

Gents gemeenteraadslid Stijn De Roo (cd&v) stelde hierover volgende vragen aan de bevoegde schepen:

1. In welke mate is de stad Gent reeds vertrouwd met het concept van een lokale digitale tweeling in het kader van mobiliteitsanalyses? Werden de mogelijkheden ervan voor het Gentse mobiliteitsbeleid reeds onderzocht?
2. Maakt de stad Gent vandaag reeds gebruik van digitale simulatiemodellen of vergelijkbare toepassingen om mobiliteitsmaatregelen vooraf te analyseren en simuleren?
3. Welk potentieel ziet de schepen om in de toekomst een lokale digitale tweeling in te zetten ter ondersteuning van het Gentse mobiliteitsbeleid?
4. Zijn er vandaag samenwerkingen of kennisuitwisselingen met andere lokale besturen, kennisinstellingen of partners rond het gebruik van digitale tweelingen en datagedreven mobiliteitsbeleid?

Schepen Vandenbroucke antwoordde:

"Definitie Digital Twin: “Een virtuele representatie van de fysieke assets, processen en/of mensen binnen een geografisch afgebakende gemeenschap, die een weerspiegeling is van en voortkomt uit sector overschrijdende, historische ontwikkelingen en (bijna) real-time gegevens. Hun doel is om op bewijs gebaseerde besluitvorming te verbeteren op operationele, strategische en tactische niveaus, om beter tegemoet te komen aan de behoeften van gemeenschappen. Lokale digitale tweelingen combineren meerdere technologieën, zoals data-analyse en kunstmatige intelligentie, waardoor voorspellen mogelijk wordt, en simulatiemodellen die kunnen worden bijgewerkt en gewijzigd naarmate hun fysieke equivalenten veranderen. Deze definitie is niet statisch, maar inherent dynamisch en aanpasbaar." 

District09 voert momenteel een studie uit naar een digital twin, dit in samenwerking met meerdere stadsdiensten zoals het Mobiliteitsbedrijf, wegendienst, stedenbouw, DMK,....  De studie brengt in kaart waar Gent vandaag staat, welke ontbrekende schakels prioriteit verdienen en hoe een sobere, doch realistische digital-twin-aanpak haalbaar kan worden.

De studie beantwoordt vijf kernvragen:

1. AS-IS:Wat hebben we vandaag aan systemen, data, modellen en processen? Dit vormt de basis om te bepalen wat herbruikbaar is.
2. Missing links:Welke technische, organisatorische en strategische hindernissen staan samenhang in de weg?
3. TO-BE:Wat is een realistische toekomstvisie en een gefaseerde weg ernaartoe die haalbaar is binnen het MJP en bestaande capaciteit?
4. Use-cases:Welke beslissingen wil Gent beter onderbouwen dankzij digital twins (mobiliteit, ruimte, klimaat), welke toepassingen/oplossingen uit de roadmaps brengen de meeste waarde binnen beperkte middelen?
5. Randvoorwaarden:Wat is nodig qua mensen, budget, governance, processen en technologie?

Door deze studie gaat District09 actief op zoek wat de eigen roadmap voor Digital Twins kan zijn. Er zijn momenteel nog geen projecten opgestart. Daarbij volgen we ook de ontwikkelingen bij Vlaanderen, VLAIO, met het PIO project.

Binnen de Stad Gent zijn er al toepassingen die kunnen doorgaan voor een digital twin, maar we benoemen het niet zo. Bijvoorbeeld Slim Ruimtelijk Plannen.

Het Mobiliteitsbedrijf maakt reeds gebruik van volgende simulatiemodellen of vergelijkbare toepassingen om mobiliteitsmaatregelen vooral te analyseren en te simuleren. Deze zijn:

• Verkeersmodellen: Strategische personenmodel– in het bijzonder het regionale verkeersmodel Gent. Met deze uitvoerig geteste en betrouwbare simulatietool verkrijgen we inzichten hoe de verkeerstromen zullen wijzigen bij aanpassingen in het netwerk zoals aanleg nieuwe wegverbindingen (vb. Verapazbrug, wijzigingen rijrichtingen (vb. Tolhuis+). Zo kunnen we onder andere afleiden in welke straten er meer/minder verkeer zal zijn, waar er (nieuwe) knelpunten kunnen ontstaan,… Ook verkeersmodellen met toekomstjaar 2035 zijn beschikbaar. Hierbij wordt naast wijzigingen in het netwerk ook rekening gehouden met de socio-demografische wijzigingen, dus waarbij toekomstige projecten ook zijn opgenomen in het model (vb. Oude Dokken, ontwikkelingen aan Gent-Sint-Pietersstation,….)    
• Verkeersmodellen: Microsimulatie modellen. Zoals de naam het zegt wordt er op kruispunt (of meerdere kruispunten) gekeken hoe het verkeer zal ontwikkelen op kruispuntniveau. Zo krijgen we inzichten in eventuele congesties. Is afslagstrook lang genoeg? Moeten de groentijden van verkeerslichten al dan niet worden aangepast? …  
• Parkeermodel: dit is een (laag detail) model op vlak van parkeerdruk en straatparkeerinkomsten. Deze wordt bijgestuurd op basis van maandelijkse cijfers en maakt voorspellingen voor de komende 10 jaar.

Een DT is een volledige digitale kopie van een werkelijke omgeving met de mogelijkheid om:

• realistische simulaties te doen
• trends te voorspellen
• ongewenste-onveilige situaties detecteren voor ze zich in werkelijkheid voordoen
• beleidsbeslissingen onderbouwen op basis van realistische analyses
• directe realtime digitale informatie over een reëele werkelijkheid
• interoperabiliteit (het onderling communiceren van systemen met elkaar volgens technische standaarden, waardoor gegevens automatisch kunnen worden uitgewisseld en hergebruikt zonder manuele tussenstappen)
• efficiëntie/optimalisatie (processen en middelen optimaliseren waardoor infrastructuur, personeel en budgetten efficiënter kunnen worden ingezet)

Uit het nog lopende onderzoek blijken al een aantal voordelen van een Digital Twin (meer performante simulaties en trendanalyses, vroegtijdige detectie van issues, systeem-interoperabiliteit en uniforme technische standaarden, mogelijke efficiëntie-optimalisaties, …), waarop vanuit de afweging kostprijs vs. het potentieel een visie op de verdere roadmap gevomd kan worden. De definitieve beslissing wordt genomen na de studie getrokken door District09. 

Concrete samenwerkingen zijn er op dit moment niet. Er wordt gewacht op het afronden van de studie door District09. Als er voor bepaalde domeinen potentieel wordt vastgesteld en de kost om hierin te investeren is haalbaar (en kan voorzien worden in de meerjarenbegroting, kan verder ingezet worden op digital twins projecten. Het is nu nog te vroeg om hier concrete uitspraken over te doen."