Hoe gaat OCMW Gent om met haar landbouwgronden?

Publicatiedatum

Auteur

Stijn De Roo

Deel dit artikel

Tijdens de zitting van 26 januari 2026 keurde de gemeenteraad de beslissingsboom goed voor OCMW-gronden met landbouwbestemming. Binnen een straal van 10 km van Gent worden deze niet verkocht en langdurig in pacht
gegeven aan landbouwers.

Pachtvrije OCMW-gronden met landbouwbestemming buiten de buurgemeenten of minstens 10 km verwijderd van Gent worden verkocht, in eerste plaats aan kopers die deze gronden zelf in langdurige pacht aan landbouwers willen geven.

Sogent en stedelijke diensten kregen de opdracht om de uitwerking van deze beslissing verder vorm te geven. Volgende concrete stappen werden daarin voorzien:

  • De stadsadministratie krijgt de opdracht tot het voeren van voorbereidende gesprekken met andere overheden en organisaties (vb. Vlaamse overheid, lokale besturen, landbouwverenigingen, ... ) met het oog op de verkoop van pachtvrije OCMW-landbouwgronden buiten buurgemeentes en buiten een straal van 10 km met de doelstelling om duurzaam en langdurig landbouwgebruik te vrijwaren.
  • Sogent krijgt de opdracht tot het opstellen van heldere verkoopsvoorwaarden en het bepalen van criteria voor de toetsing van de marktconformiteit (schattingsverslagen, aanstelling landmeters, ... )
  • De stadsadministratie krijgt de opdracht tot het uitwerken van een performant uitgiftebeleid (bruikleen, erfpacht of pacht) voor pachtvrije gronden gericht op duurzaam en stadsgericht landbouwbeleid in Gent, bij buurtgemeenten of binnen de straal van 10 km.

Gents gemeenteraadslid Stijn De Roo (cd&v) stelde hierover volgende vragen aan de bevoegde schepen:

  1. Welke doelstellingen wil de schepen nastreven bij de verdere uitwerking van deze beslissing? Welke prioriteiten worden daarbij naar voor geschoven?
  2. Welke voorbereidende gesprekken met andere overheden hebben plaatsgevonden met het oog op de verkoop? Graag een overzicht.
  3. Wat is de stand van zaken van het opstellen van verkoopsvoorwaarden en criteria? Welke criteria werden wel/niet weerhouden? Graag meer uitleg.
  4. Wat is de stand van zaken van de uitwerking van het uitgiftebeleid voor pachtvrije gronden?
  5. Hoeveel landbouwgrond kwam er pachtvrij sinds januari 2026?
  6. Hoeveel pachtvrije landbouw werd sinds januari 2026 uitgegeven aan landbouwers?
  7. Hoeveel OCMW-gronden met landbouwbestemming komen er pachtvrij tijdens deze legislatuur?

Schepen Bracke antwoordde:

"De gemeenteraad keurde op 26 januari 2026 een beslissingsboom goed voor OCMW-gronden met landbouwbestemming. De verdere uitwerking van deze beslissing is erop gericht deze principes op een juridisch robuuste, transparante en uitvoerbare manier in de praktijk te brengen. 

De belangrijkste doelstellingen en prioriteiten daarbij zijn:

  • het duurzaam vrijwaren van landbouwgebruik op OCMW-gronden;
  • het versterken van de toekomstkansen van landbouwbedrijven die actief zijn in en rond Gent;
  • het realiseren van een transparant en objectief kader voor verkoop en uitgifte;
  • Opbrengsten voor de stadskas voor de realisatie van sociale doelstelling voor het OCMW

Prioritair wordt momenteel gewerkt aan de concrete instrumenten die nodig zijn om deze beleidskeuzes te realiseren, namelijk de uitwerking van verkoopsvoorwaarden voor gronden buiten de straal van 10 km en het opstellen van een algemeen uitgiftebeleid voor pachtvrije landbouwgronden binnen Gent, in de buurgemeenten en binnen de straal van 10 km. Dit najaar worden de uitgewerkte principes geagendeerd op de gemeente- en OCMW-raad.

Met de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) en de Provincie Oost-Vlaanderen vonden voorbereidende gesprekken plaats. Tijdens deze gesprekken werd de door de raad goedgekeurde beslissingsboom toegelicht, werden de OCMW-landbouwgronden besproken en kregen beide overheden de mogelijkheid om zich tijdig voor te bereiden op eventuele aankoopdossiers, onder meer door de noodzakelijke budgettaire middelen te voorzien.

Sogent werkt momenteel aan de verdere uitwerking van de verkoopsvoorwaarden voor pachtvrije landbouwgronden die overeenkomstig de beslissingsboom voor verkoop in aanmerking komen. Het belangrijkste uitgangspunt daarbij is het duurzaam vrijwaren van landbouwgebruik.

Ook wordt gewerkt aan een kader voor de beoordeling van de marktconformiteit, onder meer op basis van schattingsverslagen en onafhankelijke waardebepalingen. Zoals reeds toegelicht vonden hierover voorbereidende gesprekken plaats met onder meer de Vlaamse Landmaatschappij en de Provincie Oost-Vlaanderen. 

Aangezien de uitwerking nog lopende is en de definitieve verkoopsvoorwaarden nog niet bestuurlijk zijn vastgesteld, kan vandaag nog geen definitieve lijst van voorwaarden worden meegedeeld.

De stadsadministratie werkt momenteel aan een algemeen uitgiftebeleid voor pachtvrije landbouwgronden gelegen op het grondgebied van Gent, in de buurgemeenten en binnen de straal van 10 km zoals bepaald door de gemeenteraadsbeslissing van 26 januari 2026. 

De bedoeling is om in het najaar te komen tot een uniform beleidskader dat duidelijkheid biedt over:

  • de mogelijke uitgiftevormen;
  • de selectie- en toewijzingscriteria;
  • de rechten en plichten van gebruikers.

Bij de uitwerking wordt bijzondere aandacht besteed aan transparantie, rechtszekerheid en gelijke behandeling van kandidaat-gebruikers. 

Zolang dit algemene uitgiftebeleid niet door de gemeente- en OCMW-raad is goedgekeurd, worden geen nieuwe langdurige overeenkomsten voor pachtvrije landbouwgronden afgesloten. Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 6 werden in 2026 dan ook nog geen langdurige overeenkomsten met landbouwers afgesloten voor de betrokken gronden

Volgende oppervlaktes landbouwgrond zijn pachtvrij gekomen of komen nog pachtvrij in 2026:

  • Gents grondgebied: 6.540 m² of 65 a 40 ca
  • Buurgemeenten en binnen 10 km: 127.874 m² of 12 ha 78 a 74 ca
  • Buiten de 10 km: 0 m²

In 2026 werden geen nieuwe langdurige overeenkomsten afgesloten met landbouwers voor de pachtvrije landbouwgronden. De uitgifte van landbouwgronden zal pas starten als het algemeen uitgiftebeleid goedgekeurd wordt door de gemeente- en OCMW-raad.

Het OCMW Gent/sogent beschikt momenteel niet over gegevens waaruit kan worden afgeleid welke verpachte landbouwgronden tijdens deze legislatuur pachtvrij zullen komen.

Als verpachter kan het OCMW de pacht in de regel niet eenzijdig beëindigen. Het Vlaams Pachtdecreet biedt landbouwers een sterke bescherming en voorziet slechts in een beperkt aantal wettelijk omschreven gevallen waarin een verpachter een pachtovereenkomst kan beëindigen. In de praktijk is het doorgaans de pachter die de pachtovereenkomst opzegt met een opzegtermijn van minstens één jaar. Of en wanneer een perceel pachtvrij komt, hangt bijgevolg in belangrijke mate af van toekomstige beslissingen van de pachters en kan door het OCMW/sogent niet op voorhand met zekerheid worden voorspeld. Voor het jaar 2026 werd bovendien nog geen pachtopzeg ontvangen van pachters die hun pacht zouden beëindigen in 2027 of in een later jaar."

Nieuws

Drie locaties voor eerste Gentse geluidsflitspaal

De Rooigemlaan, de Dendermondsesteenweg en de Nieuwevaart zijn in beeld als mogelijke locaties voor de eerste Gentse geluidsflitspaal. Dat blijkt uit informatie die gemeenteraadslid Stijn De Roo (cd&v) opvroeg bij burgemeester Mathias De Clercq (Voor Gent).

Vlaanderen krijgt nieuw ruimteplan

Onze bevolking groeit. Gezinnen zijn steeds meer divers samengesteld. Maar onze beschikbare ruimte blijft dezelfde. Heb jij je ooit afgevraagd hoe we hier in de toekomst allemaal gaan wonen, werken, ontspannen, voedsel produceren, enz.? 

Studie naar nieuwe fietsbrug aan Wiedauwkaai eindelijk van start

Wie tussen Wondelgem en de Muide fietst, botst al jaren op een absurde situatie aan de Wiedauwkaaibrug. Op deze belangrijke fietsroute moeten fietsers afstappen om de brug te mogen oversteken.