Ondergrondse fietsenstalling onder Koophandelsplein haalbaar bij heraanleg !

De heraanleg van het Koophandelsplein kadert in de cluster van een groter geheel, met o.a. de heraanleg van de Veldstraat, Zonnestraat, Nederkouter en Kortrijksepoortstraat. De aanvang van deze werken staat volgens berichtgeving in de media gepland voor 2024. Onze stadsdiensten hebben al heel wat werk verricht aangaande de conceptstudie voor de bovengrond en een studiebureau ging begin 2021 van start met een conceptstudie van de ondergrond.

Hierover stelde fractievoorzitter Stijn De Roo de volgende schriftelijke vragen aan schepen Watteeuw:

1. Zijn er al resultaten gekend van deze conceptstudie? Wat was hiervan de uitkomst?
2. Kan de schepen een omschrijving en ontwerpplan geven over de geplande werkzaamheden van en rond het Koophandelsplein?
3. Welke specifieke maatregelen in de heraanleg zijn voorzien voor ondernemers, zoals horeca en handelszaken? Wordt er bijvoorbeeld meer ruimte voorzien voor terrassen?
4. Wat is de laatste stand van zaken voor de timing van de heraanleg van het Koophandelsplein? Wanneer starten de werken? Wanneer is de einddatum voorzien?
5. Wat is de timing voor de heraanleg van deze hele cluster? Wanneer starten de werken? Wanneer is de einddatum voorzien?
6. Welke impact zullen deze werken hebben op de mobiliteit? Welke impact is er voorzien op welke vervoersmodi?

De schepen antwoordde:

"Het ontwerp voor de transformatie van deze publieke ruimte op dit kruispunt van heel wat netwerken in de stad omvat heel wat uitdagingen: comfortabele publieke en belevingsruimte aan de rand van het kernwinkelgebied, de infra voor 2 tramlijnen en een tramknooppunt, aantakking op het Gentse waternetwerk, ruimte voor horeca, infrastructuur en signalisatie voor het weren van doorgaand autoverkeer op het Koophandelsplein, …

De conceptstudies zijn nog niet afgerond en worden nu afgestemd op de noodzakelijke ondergrondse werken. De werken omvatten niet alleen de aanleg van de bovengrond maar de vernieuwing van een zeer belangrijke as voor nutsleidingen en de aanleg van nieuwe riolering. Daar hangt alles mee samen. De tramsporen zijn bepalend voor de inrichting van de publieke ruimte langs de Petercelle-as: 

De afstand tussen de gevels van het openbaar domein blijft uiteraard een beperkend gegeven waarbinnen al deze uitdagingen moeten uitgewerkt worden. De dubbele trambedding wordt zo centraal mogelijk aangelegd zodat de voetpaden langs beide zijden van het spoor ongeveer even breed zijn. De positie van de nieuwe sporen zal nauwelijks afwijken van de positie van de bestaande sporen. Op het Koophandelsplein is het niet mogelijk de tramsporen verder van de gevels te leggen.

Er kan dus geen of weinig extra ruimte voor terrassen gecreëerd worden. Momenteel hebben 3 horecazaken op het Koophandelsplein een terrasvergunning. Bij heraanleg van straten/pleinen wordt steeds rekening gehouden met de bestaande horeca/handelszaken en de potentiële terraszones zullen na de aanleg vastgelegd worden in een Terrasinplantingsplan (TIP).

Langs de volledige Petercelle-as zullen de voetpaden in opstand vervangen worden door comfortabele voetpaden op hetzelfde niveau als de rijweg (zoals in de Brabantdam tussen Vogelmarkt en Hippoliet Lippensplein). Voor het comfort voor op- en afstappen van de tram komen er verhoogde tramperrons.

De tussentijdse resultaten van de haalbaarheidsstudie tonen aan dat het technisch mogelijk is om een ondergrondse fietsenstalling te bouwen onder het Koophandelsplein. De helling naar deze fietsenstalling kan tussen de tramsporen en het hekwerk van het Hof van Beroep (momenteel gebruikt als private parking) liggen. De ligging van de tramsporen bepaalt waar deze helling kan komen.

Wat betreft de timing en impact. Het ontwerp is nog niet ver genoeg uitgewerkt om nu al een gedetailleerde en betrouwbare timing te geven. Onderstaande is dan ook een voorlopige inschatting:

• De nutswerken zouden moeten kunnen opstarten in de 2^e helft 2023. Momenteel vraagt de aanleg van R4WO veel capaciteit van de aannemers voor nutswerken.
• Begin 2024 kan gestart worden met de werken langs tramlijn 1 ten noorden van de Ketelvest.
• In 2025 zou er ten zuiden van de Ketelvest gewerkt worden
• In 2026 zou er centraal in het projectgebied thv het Koophandelsplein en de Zonnestraat langs tramlijn 2 gewerkt worden.

De impact op de verschillende vervoersmodi kan niet correct ingeschat worden voordat de fasering van de werken uitgewerkt is en afgestemd op andere infrastructuurwerken. Sowieso is de impact is voor elk vervoersmiddel verschillend:

• Van zodra de nutsmaatschappijen starten met de aanleg van nutsleidingen kan er geen tram meer rijden. Voertuigen en fietsers kunnen normaal wel nog tijdens en/of buiten de werkuren passeren. Alle gebouwen blijven toegankelijk voor voetgangers.
• Als de aanleg van de riolering start, zullen voertuigen en fietsers moeten omrijden. De zone die voor hen afgesloten is, schuift op.  De gebouwen die in deze afgesloten zone liggen, zijn tijdelijk onbereikbaar voor voertuigen maar naarmate de rioleringswerken opschuiven, zijn deze gebouwen opnieuw bereikbaar via een tijdelijke verharding in steenslag.
• Voor voetgangers worden er altijd alternatieven voorzien op de werf zodat ze op een veilige manier langs de werf kunnen passeren en alle gebouwen op de werf kunnen bereiken. Voor doorgaande fietsers zal er op de werf geen ruimte zijn en zullen er alternatieve routes worden voorzien.

Als de sporen (+ de verharding in beton tussen de sporen) moeten aangelegd worden, zal de impact voor voertuigen het grootst zijn."

Stijn De Roo: "Ook al is de heraanleg nog niet voor meteen, ik ben tevreden om te zien dat de tussentijdse resultaten aantonen dat een ondergronds fietsenstalling technisch haalbaar is. Ik hoop dat we er een bewaakte stalling van kunnen maken. Dat kan door er fysiek iemand te zetten of door te werken met camera's. In dat laatste geval moeten we wel zeker zijn dat er snel kan ingegrepen worden. Fietsdieven zijn achteraf namelijk vaak niet meer te herkennen op camerabeelden."

Hierover verscheen op 8 februari een bericht op de website van HLN.