25 november staat elk jaar in het teken van de Internationale dag voor de Uitroeiing van Geweld tegen vrouwen. Dit jaar trok Vrouw & Maatschappij met de Wittelintjesactie ten strijde tegen “deepnudes" - kunstmatige naaktbeelden die zeer moeilijk te onderscheiden zijn van echte beelden. Het gaat om een nieuwe vorm van online seksueel geweld tegen vrouwen.
Naast sensibilisering via het campagnebeeld, kaartte fractievoorzitter Stijn De Roo dit thema ook aan op de gemeenteraad op aangeven van V&M voorzitter Xanthippe Van De Genachte. Want deepnudes zijn geen kunst, wel misbruik !
In de gemeenteraadscommissie van november 2022 stelde fractievoorzitter Stijn De Roo een vraag over de initiatieven die onze Stad neemt rond het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag.
Het ging daarbij onder meer over de SSG-taskforce, alsook over het organiseren van vormingen om het taboe te doorbreken en te informeren over het
fenomeen.
Seksueel grensoverschrijdend gedrag kan vele vormen aannemen. Met de komst van artificiële intelligentie (AI) veranderen ook de mogelijkheden en middelen van
geweldplegers. Het maken en verspreiden van deepnudes zijn daarbij een verontrustende trend. Websites en apps bieden - vaak gratis - een service aan de gebruiker aan waarbij een alledaagse foto of video kan omgevormd worden tot een naaktbeeld. De Wittelintjesactie van Vrouw & Maatschappij vestigt dit jaar dan ook de aandacht op de
problematiek rond deepnudes.
Naast het verbieden van dergelijke apps en het aansprakelijk stellen van de sociale mediabedrijven, is het ook van belang om burgers te informeren over de risico’s van
digitale technologie en media. Daar kunnen wij als lokaal bestuur een rol in spelen.
Fractievoorzitter Stijn De Roo stelde hierover volgende vragen aan de burgemeester:
- Hoe gaan wij als stad om met de sensibilisering en de handhaving van online seksueel geweld, zoals deepnudes? Welke preventieve acties worden op poten
gezet om online seksueel geweld te voorkomen?
- Welke opleidingen en vormingen zijn er beschikbaar om burgers en stadsmedewerkers te informeren over de problematiek van online seksueel
geweld?
- De Digipunten en het Huis van het Kind zijn laagdrempelige aanspreekpunten voor burgers en ouders met digitale vragen. Welke rol kunnen zij spelen bij
vragen rond online seksueel geweld, zowel proactief als reactief?
- Is er binnen de SGG-taskforce specifiek aandacht voor online seksueel geweld?
- Op welke manieren vond er afgelopen jaar kennisdeling tussen lokale besturen plaats op het vlak van seksueel grensoverschrijdend gedrag?
Burgemeester De Clercq antwoordde:
"Het fenomeen van online seksueel geweld is inderdaad een verontrustend fenomeen. Maar dit overschrijdt onze lokale bevoegdheden.
Heel het project rond seksueel grensoverschrijdend gedrag in Gent is opgestart naar aanleiding van het onderzoek van Safer Cities van Plan International. Het onderzoek focuste op (semi)publieke ruimte in de stad waar jongeren zich onveilig voelen. Uit het onderzoek werden een aantal contexten gefilterd waaronder nightlife, openbaar vervoer en ontmoetingsplekken voor jongeren. Deze scope werd behouden in de acties die onze Dienst Preventie voor Veiligheid heeft ontwikkeld in het kader van de Taskforce Seksueel Grensoverschrijdend gedrag. De bevoegdheid en het mandaat van de lokale overheid situeert zich vooral op het (semi)publiek domein en hierin hebben we een voorstrekkersrol gespeeld.
Hoewel online seksueel geweld niet in de scope zit van onze Taskforce, ben ik er wel van overtuigd dat door het thema bespreekbaar te maken en de onderliggende voedingsbodems aan te pakken, we onrechtstreeks een invloed kunnen hebben op datzelfde gedrag dat online voorkomt.
Aan de hand van onze brede campagnes zoals “Nee is nee” en de versterking van sleutelfiguren in onder andere de horeca en het onderwijs, maken we thema’s als consent, positieve relaties, grenzen aangeven en grenzen respecteren, heel tastbare begrippen waar met jongeren mee aan de slag kan gegaan worden.
In de afgelopen jaren zijn er verschillende contactmomenten gebeurd tussen Gent en andere steden om best practices uit te wisselen. We organiseerden in samenwerking met Leda collectief (een organisatie dat valt onder BROEI) een studiedag in juni met medewerking van FLOW Gent, het Zorgcentrum Seksueel Geweld en onze lokale politie. Daarnaast zijn er 4 lerend netwerken georganiseerd sinds 2022 met andere Belgische steden waarvan seksueel grensoverschrijdend gedrag één van de thema’s waren. Ten slotte speelt Gent ook een actieve rol in verschillende fora zoals het Night Life Council, de jeugd van de nacht, Stad Nach Acht Night Conference in Berlijn en werken ze mee aan de Safer Cities Conferentie.
Tot slot wil ik toevoegen dat de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag, of dat nu online of offline is, ieders verantwoordelijkheid is. Ik lichtte toe wat wij als stad doen maar wij zijn ook beperkt in onze bevoegdheden en de draagwijdte van onze acties. Om tot een echte mentaliteitswijziging te komen, moet er een cultuurswitch komen in alle geledingen van onze samenleving en die moet ook gevoed worden door de bovenlokale overheden."