Tijd om werk te maken van de Gentse vrijwilligerskorpsen

Op initiatief van de Vlaamse Regering wordt binnen het kader van het Vlaams Defensieplan een nieuwe maatregel uitgerold die gericht is op het versterken van de weerbaarheid van burgers en lokale besturen in crisissituaties.

Steden en gemeenten kunnen deelnemen aan de uitbouw van gemeentelijke vrijwilligerskorpsen, die ondersteuning kunnen bieden bij onder meer voedselbedeling, EHBO, administratieve of logistieke hulp tijdens noodsituaties.

Het project voorziet een samenwerking met Rode Kruis Vlaanderen en biedt burgers vanaf 16 jaar de mogelijkheid zich te engageren. Ze worden voorzien van een basisopleiding (zoals EHBO) en kunnen via een app worden opgeroepen wanneer zich een lokale of intergemeentelijke noodsituatie voordoet.

De app biedt eveneens ondersteuning aan lokale besturen bij de organisatie, communicatie en verzekering van de vrijwilligers. Deze maatregel sluit aan bij het bredere streven naar civiele paraatheid en veerkracht op lokaal niveau. De Vlaamse Regering doet uitdrukkelijk een oproep aan lokale besturen om hieraan actief deel te nemen.

Gents gemeenteraadslid Stijn De Roo (cd&v) stelde hierover volgende vragen aan de burgemeester:

1. Heeft de stad Gent zich reeds aangemeld of plant zij zich aan te melden voor het opzetten van een gemeentelijk vrijwilligerskorps?
2. Hoe zal onze stad werk maken van de integratie van het vrijwilligerskorps binnen bestaande structuren van de stad?

Burgemeester De Clercq antwoordde:

“Het idee van gemeentelijke vrijwilligerskorpsen is niet nieuw en wordt momenteel op verschillende bestuursniveaus onderzocht, zowel federaal als Vlaams. Ook in Gent wordt dit idee ernstig bekeken, met het uitgangspunt om de zelfredzaamheid van inwoners te versterken en burgers eventueel in te schakelen in noodsituaties. Tegelijk wordt benadrukt dat eerst een grondige analyse nodig is, waarbij de voor- en nadelen zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen.

Samen met betrokken stadsdiensten zoals het Vrijwilligerspunt, noodplanning en de gemeentelijke veiligheidscel wordt nagegaan welke noden er zijn, of de inzet van vrijwilligers opportuun is en in welke vorm dit eventueel kan gebeuren. Dit vereist een multidisciplinaire aanpak om efficiëntie, meerwaarde en duurzaamheid te garanderen.

Gent beschikt vandaag al over een goed uitgebouwde en professionele veiligheidsstructuur met onder meer brandweer, medische en psychosociale hulpverlening, politie en civiele bescherming. Deze bestaande werking mag niet onder druk komen te staan. Eventuele vrijwilligersinzet kan enkel als die een duidelijke meerwaarde biedt en aanvullend is.

Daarnaast wordt bekeken hoe crisisvrijwilligers eventueel geïntegreerd kunnen worden in bestaande platformen en samenwerkingen, onder meer met partners zoals het Rode Kruis. Gent volgt ook het proefproject “Oost-Vlaanderen Response” van de gouverneur, waaraan de Hulpverleningszone Centrum deelneemt. Binnen dit project worden vragen onderzocht over inzet, taken en vooral aansturing van vrijwilligers, wat cruciaal is voor een gecoördineerde crisisaanpak. Dit staat los van de vrijwilligerswerking bij de brandweer.

Tot slot moet het recente besluit van de Vlaamse regering nog grondig geanalyseerd worden, onder meer op vlak van concrete verwachtingen, kosten, wetgevend kader en afstemming met de federale overheid. De inzichten uit de lopende analyses en het proefproject moeten toelaten om later een goed onderbouwde beslissing te nemen.”

Stijn De Roo: “Vrijwilligerskorpsen kunnen de weerbaarheid en de veerkracht van onze stad verhogen. Ze kunnen, in tijden van crisis, een complementaire aanvulling vormen op het professionele korps en bieden burgers kennis over onder andere EHBO. Ik vraag aan het stadsbestuur om er werk van te maken.”

Je kan de tussenkomst van Stijn hier herbekijken.