Verspreiding van M. enterolobii "tikkende biologische tijdbom" voor de Vlaamse landbouw

Publicatiedatum

Auteur

Stijn De Roo

Deel dit artikel

Op 23 september 2025 haalde het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) goudpalmen verdeeld door drie winkelketens uit de verkoop, en riep het consumenten op de gekochte producten terug te brengen naar het verkooppunt. Reden voor de actie is een eventuele besmetting met de quarantaine-nematode Meloidogyne enterolobii, die als een ernstig risico voor de landbouw wordt beschouwd.

Het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) neemt in opdracht van het FAVV deel aan het EUPHRESCO-project MENTSURV, dat onder meer onderzoekt hoe M. enterolobii zich verspreidt in Europa. Daarnaast voert het ILVO Diagnosecentrum voor Planten in opdracht van het FAVV analyses uit om de aanwezigheid van quarantaine-nematoden in geïmporteerde planten te onderzoeken.

Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v) stelde hierover volgende vragen aan de bevoegde minister:

  1. Welk plan van aanpak hanteert ILVO voor de analyses van de aanwezigheid van quarantaine-nematoden in geïmporteerde planten? Hoeveel steekproeven worden jaarlijks genomen en hoe verhoudt dat aantal zich tot het totale aantal geïmporteerde planten?
  2. Welke andere analyses voert ILVO uit in opdracht van het FAVV, naast de aanwezigheid van quarantaine-nematoden in geïmporteerde planten?
  3. Hoe wordt het risico van de aanwezigheid van M. enterolobii in de teruggeroepen goudpalmen ingeschat voor de Vlaamse landbouw?
  4. Hoe evalueert de minister de samenwerking tussen ILVO en het FAVV?

Minister Brouns antwoordde:

"De analyse van de aanwezigheid van quarantaine-nematoden in geïmporteerde planten is de bevoegdheid van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV). ILVO beschikt bijgevolg niet over gegevens betreffende het aantal jaarlijks uitgevoerde steekproeven. Het Diagnosecentrum voor Planten (DCP) van ILVO heeft in 2024 ongeveer 950 analyses uitgevoerd, in opdracht van het FAVV, om te controleren op de aanwezigheid van quarantaine- en gereguleerde niet-quarantainenematoden.

Het DCP is erkend door het FAVV voor het uitvoeren van analyses op aanwezigheid van plantpathogenen (bacteriën, insecten, schimmels, nematoden, virussen) en dit zowel in het kader van import, export als survey op eigen grondgebied. Dit alles kadert in de Plantengezondheidsverordening (Verordening (EU) 2016/2031). Deze beschrijft fytosanitaire maatregelen en eisen in de ruime zin van het woord plantengezondheid nl. ten aanzien van quarantaineorganismen (Q en ZP-Q) en de gereguleerde niet-quarantaineorganismen (RNQP).

Meloidogyne enterolobii is een zeer agressief en invasief wortelknobbelaaltje dat in de EU op de lijst van quarantaineorganismen staat. Het risico op insleep is het grootst via besmet plantaardig materiaal of bodem, via handel en intern verkeer. Proactieve voorzorgsmaatregelen zijn essentieel om introductie te voorkomen. Ervaring met andere quarantaine Meloidogyne-soorten heeft aangetoond dat uitroeiing buitengewoon moeilijk is eenmaal het organisme gevestigd is. De verspreiding van M. enterolobii is een tikkende biologische tijdbom voor de Vlaamse landbouw. Belangrijke gewassen zoals aardappelen, suikerbieten en wortelen kunnen worden aangetast. Ook de sterk export-gedreven sierteelt- en boomkwekerijsector zijn bedreigd. Zonder proactieve maatregelen zou de aanwezigheid van M. enterolobii hele waardeketens kunnen destabiliseren.

De samenwerking tussen ILVO en het FAVV kenmerkt zich door onderling respect voor elkaars taken en expertise. Zowel formele als informele communicatiekanalen dragen bij aan een efficiënte interactie tussen de twee organisaties. België is volgens de EU-plantengezondheidsverordening verplicht om regelmatig surveys uit te voeren. Dit wordt georganiseerd door het FAVV en de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu lanceert vaak oproepen tot het indienen van thematische (RT, Targeted Research) projectvoorstellen om deze surveys uit te voeren. ILVO gaat hier vaak op in."

Nieuws

Stand van zaken van het aanpakken van gevaarlijke punten in Oost-Vlaanderen

Locaties waar veel ongevallen gebeuren, komen op de lijst van gevaarlijke punten te staan. Een punt wordt als ‘gevaarlijk’ benoemd zodra er minstens drie ongevallen gebeurden met letsels.

De Lijn houdt geen historisch overzicht van snelheidsmetingen bij

Heel wat Gentenaars die in de buurt van de Gentse tramlijnen wonen, worden geconfronteerd met geluidshinder. Op bepaalde delen van de routes gelden snelheidsbeperkingen. Zo is de snelheid van de tram in de Bernard Spaelaan beperkt tot 15 kilometer per uur.

Buitenlandse voertuigen stapelen parkeerboetes op

Het aantal buitenlandse wagens dat parkeerboetes blijven opstapelen blijft hoog in Gent. Dat blijkt uit cijfers die gemeenteraadslid Stijn De Roo (cd&v) opvroeg bij schepen van Mobiliteit Joris Vandenbroucke (Voor Gent).