Winnaars en verliezers door mobiliteitsmaatregelen Tolhuiswijk

Publicatiedatum

Auteur

Stijn De Roo

Deel dit artikel

Op 11 juli 2025 werd de nieuwe Verapazbrug geopend. Buurtbewoners maakten hierbij al melding van toegenomen verkeersonveiligheid voor fietsers en voetgangers, geluidsoverlast (met verstoring van de nachtrust) en luchtvervuiling in de aanliggende straten, zoals Ham – Bomastraat – Nieuwland – Godshuishammeke – Kongostraat.

In zijn antwoord op een mondelinge vraag van Gents gemeenteraadslid Stijn De Roo (cd&v) liet de bevoegde schepen weten dat na de opening van de Verapazbrug maatregelen werden genomen om het verkeer over de brug te sturen. Twee verkeersfilters werden geïnstalleerd en een lengteverbod werd ingevoerd. Hierdoor moest het doorkruisen van de wijk onaantrekkelijk worden. Zo zou de route vanaf de Dampoort naar het Neuseplein via de Afrikalaan en de Verapazbrug zo goed als altijd sneller zijn dan een route doorheen de wijk (met uitzondering van momenten tijdens de spits). Een evaluatie van die maatregelen zou na 6 maanden plaatsvinden o.b.v. signalen van bewoners en op basis van objectieve meetgegevens.

In datzelfde antwoord stelde de schepen dat de wijk een pak verkeersluwer was geworden dan voor invoering van de circulatiewijzigingen, met uitzondering van de Bomastraat en de Kongostraat. Hij beloofde (met de grootste prioriteit) maatregelen tegen deze zomer.

Recent werden aanpassingen goedgekeurd door het stadsbestuur. Kort erna kwam een petitie van bewoners uit meer dan tien straten naar buiten. 

Stijn stelde hierover volgende opvolgvragen aan de schepen:

  1. Op welke manier kwamen de aanpassingen, goedgekeurd door het stadsbestuur, tot stand? Welke alternatieven werden onderzocht, maar niet weerhouden? Hoe evalueert de schepen de aanpassingen?
  2. Hoe werd draagvlak gecreëerd voor de nieuwe maatregelen? Hoe verklaart de schepen de petitie uit meer dan tien straten?
  3. Op welke manier werd de buurt betrokken bij volgende besluitvorming? Hoe werd/zal teruggekoppeld worden over de genomen beslissing?
  4. Hoe en wanneer zal de evaluatie van de nieuwe maatregelen tot stand komen?

Schepen Vandenbroucke antwoordde:

"Het lijkt mij van belang om eerst even de voorgeschiedenis van dit dossiers in de wijk Tolhuis-Ham te duiden. Deze wordt door sommigen toch wel bijzonder makkelijk  herschreven. Naar aanleiding van de realisatie van de Verapazbrug werd in 2023 een plan aan de wijk voorgesteld dat de ring verlegt naar de overkant van het water en de wijk tolhuis-ham via verschillende knips letterlijk in twee opdeelt. De bewoners brochure die hierbij verdeeld werd legt uit waarom dit plan ik citeer ‘zonder inspraak van bewoners’ tot stand kwam. Omwille van de vele reacties uit de buurt hierop besliste het toenmalige college in 2024 een zogenaamd dialoogtraject georganiseerd om het plan te bespreken met de buurt. Het plan dat de wijk opdeelt was met andere woorden het startpunt, maar zeker niet het resultaat van een participatietraject.  

Veel verschillende actoren werden bevraagd. Van bewoners, tot welzijnswerkers, zorgactoren of ondernemers. Deze knips zorgen ervoor dat het doorgaand verkeer volledig uit de wijk verdwijnt, maar ze hebben uiteraard ook gevolgen voor bewoners die met de auto van en naar hun woning willen rijden.  

Ik citeer even uit het verslag van dit dialoogtraject dat als resultaat afgelegd werd bij het College en nog steeds online geraadpleegd kan worden op de website van de stad Gent: ‘Ongeveer een kwart van de deelnemers van het dialoogtraject is uitgesproken voorstander om verkeersfilters te installeren omdat de omgeving dan echt verkeersluw wordt. Ongeveer een kwart van de deelnemers gaat niet akkoord met verkeersfilters in de wijk. Zij vinden dat het verdwijnen van doorgaand verkeer uit de wijk niet opweegt tegen de nadelen die zij hier zelf van ondervinden. Ongeveer de helft van de deelnemers is enkel akkoord met verkeersfilters indien zijzelf als bewoners, en eventueel ook dienstverleners (bv. Aannemers) doorgang krijgen. ’ Het plan dat vorige legislatuur voorlag vond met andere woorden geen draagvlak. Noch binnen de wijk, noch binnen het toenmalig college. Het kwam dan ook nooit tot een beslissing, laat staan tot uitvoering. 

Het huidige college besloot dan ook om na opening van de Verapazbrug en het verleggen van de ring de circulatie in de wijk zo te organiseren dat doorgaand verkeer maximaal over de nieuwe brug gestuurd wordt waardoor de leefbaarheid en verkeersveiligheid in de woonstraten duidelijk stijgt. Hierbij verloren we de bereikbaarheid voor wie echt in de wijk moet zijn niet uit het oog. Tegelijkertijd werd beslist een half jaar na invoering doorgedreven te evalueren. 

De evaluatie werd uitgevoerd en jullie ontvingen deze ondertussen. De verkeersdrukte werd gemeten via tellingen. Ook onderzochten we uitgebreid waar het verkeer vandaan komt en waar het naartoe rijdt. Dat laatste gebeurde voor het eerst. Opvallend, maar nooit eerder werd het doorgaand verkeer gemeten in deze wijk. We kunnen op dat vlak dus ook niet vergelijken met vroeger. De resultaten geven aan dat een pak verkeer effectief niet langer door de wijk rijdt. Dat is bijzonder positief. In de avondspits rijdt 24% minder verkeer de wijk binnen. Dat is 1 wagen op 4. In zo goed als alle straten daalde het verkeersvolume van 18 tot 41%. Ook bv. in de erg drukke Tolhuislaan, waar het verkeer met 20% daalde. Drie straten vormen hierbij echter een uitzondering. In de Kongostraat, de Bomastraat en Nieuwland steeg de verkeersdrukte substantieel. De verkeersdrukte werd er te hoog voor deze woonstraten. Bovendien zagen we dat een aanzienlijk deel van het verkeer in de Bomastraat en de Kongostraat zuiver doorgaand verkeer is zonder bestemming in de wijk. In de Bomastraat gaat het tijdens de avondspits om 29% van het verkeer. In de Kongostraat om 20% van het verkeer. Die vaststelling ligt in lijn met de signalen die ikzelf en het Mobiliteitsbedrijf ontvingen. 

Wat merkten we nog op? Verkeer van en naar het St-Lucas ziekenhuis rijdt meer dan wat wenselijk is door de wijk naar de voorkant van het ziekenhuis aan groene Briel. 22% van het verkeer (ofwel 60 wagens per spitsuur) dat we tijdens de ochtendspits opmerken aan het Fratersplein rijdt via de Bomastraat of de Kongosraat. Bekijken we de parkeerbezetting in omgeving Groene Briel, dan staan daar opvallend meer bezoekers geparkeerd dan in andere delen van de binnenstad. Tot wel 140 wagens op piekmomenten. Die wagens hebben weliswaar bestemming in de wijk, maar moeten naar de parkeertoren van het ziekenhuis geleid worden via Blaisantvest. 

Wat nu voorligt vertrekt van verschillende uitgangspunten: 

  1. De leefbaarheid in de woonstraten moet gegarandeerd worden en mag hun draagkracht niet overstijgen. 

  2. De wijk moet verder ontlast worden van doorgaand en semi-doorgaand verkeer. 
  3. De fietsveiligheid doorheen de wijk verhogen we. 

  4. We houden rekening met de impact op bereikbaarheid van de wijk Tolhuis-Ham én van de Waterwijk 

Dit plan is met andere woorden het resultaat van een echte evenwichtsoefening en bestaat uit volgende maatregelen: 

  1. De filter aan het Stapelplein wordt in noordelijke richting geopend. Hierdoor wordt doorgaand verkeer vanaf het Neusenplein naar Dampoort totaal onmogelijk.  Nooit eerder was dit het geval. 
  2. Een filter op het kruispunt Bomastraat X Nieuwland zal ervoor zorgen dat de verkeersdrukte in deze woonstraten terug gebracht wordt tot een zeer aanvaardbaar niveau. 

  3. De Kongobrug wordt omgekeerd van rijrichitng, hierdoor ontlasten we de Doornzelestraat van al het verkeer dat naar of van de Waterwijk/Sluizeken rijdt, maar houden we die wijken wel goed bereikbaar voor bewoners. 
  4. In de omgeving Groene Briel, aan de hoofdingang van het ziekenhuis, richten we een bewonerszone in, waardoor bezoekers naar de parkeertoren gestuurd worden en er meer parkeerplaatsen beschikbaar komen voor de buurt 

  5. De Kongostraat en de Kraankinderstraat worden fietsstraat en zullen Dok zuid veilig en in de voorrang kunnen oversteken richting Matadibrug. Op die plek zullen fietsers slechts één rijvak moeten oversteken. 
  6. Voor de as Dok- zuid / Stapelplein / Doornzelestraat gaan we naar een nieuw ontwerp. Een ontwerp gericht op het effectief afdwingen van 30 km/u. op deze as komen overstekende fietsers structureel in de voorrang en zal doorstroming van autoverkeer niet gefaciliteerd worden door het doorgedreven inbouwen van snelheidsremming. Op die manier wordt de Verapazbrug altijd de te verkiezen route 

Collega’s, dit plan is niet ontstaan in de hoofden van enkele politici. Dit plan is doorgerekend en gesimuleerd door een het externe onderzoeksbureau Mint. Deze doorrekeningen tonen aan dat we de problemen in de woonstraten oplossen en dat we nog meer verkeer dan vandaag over de Verapazbrug, in plaats van door de wijk, sturen. Het Stapelplein en de Doornzelestraat zullen meer verkeer verwerken, dat klopt, maar deze keren niet terug keren naar de oude intensiteiten. Ook belangrijke wijkontsluitingswegen, zoals Tolhuislaan, Sleepstraat en Hagelandkaai zullen de geboekte winst behouden of zelf autoluwer worden. 

Collega’s, ik besef dat deze oefening complex is. Zowel verkeerskundig als maatschappelijk gaat dit over het zoeken naar evenwichten, over alle belangen in de wijk heen. Elke bewoner heeft wat mij betreft het recht zijn mening te uiten. En ik sta hier ook voor open. Alle bewoners die mij contacteerden ontvingen pro-actief de genomen beslissing in hun mailbox. Ik ontving ook de mensen uit de wijk die zich vragen stellen of ongerust zijn. Dit leidde tot een open en constructief gesprek waarbij we de tijd namen om inzichten te delen en onderbouwing uit de doeken te doen. De buurt zal verder geïnformeerd worden via een brochure die voor de Gentse Feesten in de bussen zal vallen. De meest maatregelen zullen voor 1 september uitgevoerd worden op het terrein. De veilige fietsoversteken en snelheidsremmende maatregelen ter hoogte van Stapelplein en Doornzelestraat zullen in het najaar volgen. Om dit kwaliteitsvol te doen moet dit goed technisch bekeken worden. 

Collega’s, ik sta voor een mobiliteitsbeleid dat rekening houdt met alle inwoners in deze stad. Van de bewoner die afhankelijk is van de auto om op dagelijks op z’n werk te geraken, de ouder die zijn kinderen veilig naar school wil brengen met de fiets of de handelaar of ondernemer die vaak moet laden en lossen om z’n brood te verdienen. Ik geloof dat dit plan, dat vele en diverse maatregelen bevat, hier rekening mee houdt. Het is doordacht, onderbouwd en biedt een antwoord op de signalen die ik vanuit de buurt ontving. Zo ga ik steeds te werk. Uiteraard houd ik ook nu de vinger aan de pols en zal ik de effecten ook nu monitoren."

Stijn De Roo: "De manier waarop de mobiliteitsmaatregelen in de Tolhuiswijk tot stand kwamen, roept vragen op over hun draagvlak. Als er bovendien zo een omvangrijke toelichting in de commissie nodig is om die ingrepen toe te lichten, vraag ik me af of daarover wel consensus bestond binnen het stadsbestuur. De snelle opkomst van een nieuwe petitie toont bovendien dat veel buurtbewoners zich nog steeds niet gehoord voelen. Het is dan ook jammer dat dit opnieuw dreigt uit te draaien op een verhaal van winnaars en verliezers."

Je kan de tussenkomst van Stijn hier herbekijken.

Nieuws

Nieuwe Hoge AI-raad moet Vlaams beleid rond datacenters helpen uittekenen

De Vlaamse Regering heeft beslist een Hoge AI-raad op te richten die zich onder meer zal buigen over de toekomst van datacenters in Vlaanderen. Dat blijkt na een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v).

Binnenkort in elke Gentse wijk shop-and-goplaatsen?

Op 27 maart 2023 werd een raadsbesluit goedgekeurd waarin het college van burgemeester en schepenen werd opgedragen om, in overleg met handelaars en bewoners, een proefopstelling ‘kortparkeren bij handelszaken’ in de Evergemsesteenweg uit te testen. Deze proefopstelling zou na zes maanden worden geëvalueerd.

Phishing wordt sneller en systematischer opgevolgd dankzij PhishLine

Sinds begin 2025 werd de Phishline-app gebruikt om phishing en informaticabedrog efficiënter te registreren en op te volgen, met onder meer automatische meldingen aan banken. Daarnaast werd beslist om twee extra medewerkers in te zetten rond cybercriminaliteit.