In Vlaanderen is een algemeen verbod van kracht voor zwemmen in open water. Enkel op plaatsen met expliciete toestemming mag worden gezwommen. De ons omringende landen werken omgekeerd: daar mag men overal zwemmen tenzij er een verbod van kracht is.
Op schriftelijke vraag van 28 april 2021 van Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v) over deze problematiek antwoordde bevoegd minister Zuhal Demir (N-VA) dat de lijst van zwemwateren jaarlijks wordt vastgelegd in een Ministerieel Besluit. Het Ministerieel Besluit voor 2021 werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 4 mei 2021.
Het is echter niet noodzakelijk overal verboden om te zwemmen buiten de zwemwateren die als bijlage gaan. In bevaarbare waterlopen is dit inderdaad verboden. In onbevaarbare waterlopen is dit enkel expliciet verboden wanneer hiervoor een specifiek verbod is ingesteld door bijvoorbeeld een politiereglement. Op andere plaatsen is dit dus niet expliciet verboden, al wordt het wel sterk afgeraden om uiteenlopende gezondheids- en veiligheidsredenen.
Op bevaarbare waterlopen is het mogelijk om te zwemmen in: Kortrijk: Kanaal Bossuit -Kortrijk - Abdijkaai; Brugge: Langerei ter hoogte van sluiskolk Coupure; Brugge: Damse Vaart; Beernem/Oostkamp: oude kanaalarm van Gevaerts-Zuid; Zwevegem: tussen brug La Flandre en sluis Zwevegem ter hoogte van de zwaaikom.
Er zijn nog initiatieven gepland voor de zomer van 2021 in Gent, in Mechelen en in Dilsen-Stokkem. Er wordt nog bekeken of en hoe deze zones aan de VLAREM-normen qua waterkwaliteit en veiligheid kunnen voldoen.
De Vlaamse Waterweg nv (DVW) voorziet zelf geen zwemzones. De initiatiefnemer is steeds een lokaal bestuur. DVW beperkt zich tot het formeel toelaten van een zwemzone door het toekennen van een domeinvergunning aan het lokale bestuur.
Er wordt momenteel voor verschillende locaties geïnformeerd naar de mogelijkheid tot het aanmaken van een zwemzone. DVW onderzoekt de locaties steeds met dezelfde criteria en afwegingen. Zo werd in Gent het Houtdok onderzocht maar daar voldoet het water momenteel niet aan de kwaliteitsnormen. Op de Dender te Denderleeuw en het Kanaal Van Eeklo te Eeklo is het niet mogelijk om een zwemzone af te sluiten waardoor interactie met scheepvaart niet kan uitgesloten worden. Daarnaast gaf ook Lier aan een vergunning te zullen aanvragen, voor een niet in gebruik zijnde zijarm van het Netekanaal.
Samen met Sport Vlaanderen, Agentschap Zorg en Gezondheid, de Vlaamse Milieumaatschappij en de Vlaamse Waterweg wordt bekeken hoe er op korte en langere termijn gezorgd kan worden voor meer zwemmogelijkheden in open lucht. Voor een regeling op langere termijn wordt gewacht op de resultaten van de vergelijkende studie die op dit moment uitgevoerd wordt in opdracht van Sport Vlaanderen en de afdeling Toezicht Volksgezondheid van het agentschap Zorg en Gezondheid. Zo willen we zicht krijgen op de aanpak en beleidsvisie van Frankrijk, Duitsland, Nederland, Denemarken over zwem- en recreatieactiviteiten in open wateren die geen zwembaden zijn. Op basis daarvan kan onze regelgeving dan aangepast worden om meer zwemwateren te openen.
Zwemmen in bevaarbare waterwegen is om veiligheidsredenen verboden, mede ten gevolge van het intense gebruik van de waterwegen voor beroepsscheepaart. De zwemmer kan immers gewond raken door een doorvarend schip, meegesleurd worden door de gevaarlijke onderstroom, een thermische shock ervaren en verdrinken of ziek worden omwille van een ontoereikende waterkwaliteit.
Als uitzondering is zwemmen in rivieren en kanalen wel toegelaten: voor specifieke dagactiviteiten (evenement) waarvoor de initiatiefnemer een vergunning van DVW heeft bekomen; in afgebakende zones en onder strikte voorwaarden waarvoor een lokaal bestuur een vergunning van DVW heeft bekomen. DVW biedt hiermee de mogelijkheid aan lokale besturen om de haalbaarheid van de inrichting van zwemlocaties te onderzoeken, rekening houdend met de hierboven vermelde risico’s. Meer informatie hierover is terug te vinden op deze website.
Stijn De Roo: “Het is belangrijk dat er gezocht wordt naar extra locaties om te zwemmen in open water. Het is echter een vereiste dat dit op een veilige manier kan gebeuren zonder hinder van de scheepvaart en dat de waterkwaliteit voldoet aan de Europese zwemwaterrichtlijn.”
Het volledige verslag van de vraag om uitleg kan je hier raadplegen.
Op 11 februari 2026 ging het Vlaams Biodiversiteitsportaal (VBP) online. Het portaal, dat werd ontwikkeld door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), fungeert als centrale hub voor open biodiversiteitsdata door datasets en soortenwaarnemingen te standaardiseren en te bundelen.
Recent werd de European Life Sciences Coalition (ELSC) boven de doopvont gehouden. Deze coalitie, waar onder meer het Vlaams Instituut voor Biotechnologie deel van uitmaakt, heeft als doel om het Europese investeringsecosysteem voor biotechbedrijven te versterken.