OVAM beschikt over een groot aantal bodemrapporten. Burgers kunnen via een webformulier een digitale versie van een bodemrapport aanvragen.
Daarvoor moeten ze via het geoloket nagaan of er voor de gewenste locatie een bodemdossier voorhanden is. Vervolgens worden ze doorverwezen naar het webloket, om na te gaan of het document daar gratis kan worden geraadpleegd. Ten slotte wordt verwezen naar bodemkwaliteit.be, waar de gevraagde info mogelijk ook kan worden geraadpleegd. Daar kan worden doorgeklikt naar de relevante informatie in de Databank Ondergrond Vlaanderen.
Wenst een burger alsnog een digitale versie van een bodemrapport aan te vragen via het webformulier, dan wordt daarvoor 50 euro aangerekend.
Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v) stelde hierover volgende vragen aan de bevoegde minister:
- Zijn er plannen om de gegevens van het geoloket, het webloket, bodemkwaliteit.be en de Databank Ondergrond Vlaanderen te integreren?
- Welke mogelijkheden ziet de minister om de gegevens verspreid tussen het geoloket, het webloket, bodemkwaliteit.be en de Databank Ondergrond Vlaanderen beter te ontsluiten?
- Hoeveel digitale versies van bodemrapporten werden in de periode 2022-2025 opgevraagd en hoeveel werd daarvoor aangerekend?
- Hoe staat het tarief van 50 euro voor een digitale versie van een bodemrapport tegenover de door OVAM gemaakte kosten voor het bezorgen van het document?
Minister Brouns antwoordde:
"Het verstrekken van digitale informatie (waaronder bodemrapporten) uit het Grondeninformatieregister via een e-loket is geregeld in artikel 20 van het VLAREBO. Deze dienstverlening is al mogelijk sinds de inwerkingtreding van dit besluit. Ter ondersteuning van de aanvrager bij het correct opvragen van informatie werd destijds ook een geoloket ontwikkeld, dat inzicht biedt in dossiergebieden en de meest recente opdrachten per opdrachttype.
Via het webloket kan in het kader van een lopend openbaar onderzoek naar een bodemsanering het betrokken bodemsaneringsproject gedurende die periode gratis worden gedownload. Via hetzelfde webloket zijn ook een beperkt aantal bodemrapporten beschikbaar.
Eind 2023 lanceerde OVAM de website bodemkwaliteit.be, samen met de bodemverontreinigingsfiche en de bodemverontreinigingsverkenner. Deze initiatieven kwamen er naar aanleiding van de PFAS-problematiek en de aanbeveling van de parlementaire onderzoekscommissie om bodeminformatie open en transparant te ontsluiten.
De bodemverontreinigingsfiche geeft per perceel een overzicht van alle uitgevoerde bodemonderzoeken, de risico-inrichtingen die er gevestigd zijn of waren, de vastgestelde bodemverontreinigingen, en algemene en specifieke adviezen met betrekking tot gezondheid en zorgzaam gebruik van de grond.
De bodemverontreinigingsverkenner, die werd ontwikkeld binnen de Databank Ondergrond Vlaanderen (DOV), biedt een ruimtelijke samenvatting van de bodeminformatie die bij OVAM gekend is.
Bodemkwaliteit.be is een website van OVAM die tot doel heeft burgers op een laagdrempelige manier te informeren over bodemverontreiniging en bodemzorg, en die een eenvoudige toegang biedt tot de bodemverontreinigingsfiche.
Sinds eind 2025 is de informatie uit de bodemverontreinigingsfiche en de bodemverontreinigingsverkenner voor iedereen toegankelijk. Hierdoor zijn het geoloket en het webloket (met uitzondering van bodemsaneringsprojecten) grotendeels minder relevant geworden voor het opzoeken van bodeminformatie.
In 2026 zal OVAM de verschillende bestaande instrumenten evalueren met het oog op een efficiënte en transparante ontsluiting van informatie.
Voor de verdere ontsluiting van bodeminformatie wil OVAM focussen op de bodemverontreinigingsfiche en de bijhorende toegangspoorten. Het betreft in het bijzonder de website bodemkwaliteit.be, die de burger als voornaamste doelgroep heeft, en de bodemverontreinigingsverkenner binnen de Databank Ondergrond Vlaanderen.
Binnen de bodemverontreinigingsfiche is het de bedoeling om bodemrapporten geanonimiseerd ter beschikking te stellen. Op dit moment worden de besluitbrieven reeds geanonimiseerd ter beschikking gesteld in deze fiche.
Hieronder wordt een overzicht gegeven, per jaar, van het aantal bodemrapporten dat door burgers werd aangevraagd en waarvoor een bedrag van 50 euro werd aangerekend.
|
Jaar |
Aantal rapporten |
|
2022 |
54 |
|
2023 |
62 |
|
2024 |
90 |
|
2025 |
29 |
|
2026 |
15 |
In een aantal gevallen levert OVAM de rapporten gratis af:
- wanneer de eigenaar van het perceel een rapport aanvraagt dat betrekking heeft op zijn of haar grond;
- wanneer het gaat om een site-onderzoek;
- wanneer het rapport werd uitgevoerd in opdracht van OVAM.
Voor aanvragen door burgers in 2025 bedroegen de aandelen van gratis afleveringen en afleveringen tegen betaling respectievelijk 60% en 40%.
Het overgrote deel van de aanvragers maken echter de notarissen, makelaars, bodemdeskundigen en studiebureaus uit.
Over alle types aanvragers (bodemsaneringsdeskundigen, notarissen, ondernemingen en burgers) bedraagt de verhouding sinds 2022: 83% betalende afleveringen (26.102 rapporten) en 17% gratis afleveringen (5.250 rapporten).
Overeenkomstig artikel 219 van het VLAREBO werd de retributie voor het verstrekken van digitale informatie uit het Grondeninformatieregister via het e-loket van OVAM, met toepassing van artikel 20 van datzelfde besluit, vastgelegd op 50 euro per rapport.
Bij de bepaling van dit tarief werd rekening gehouden met de kosten voor het aanvragen, uitvoeren en verwerken van de scanning van rapporten. Aanvankelijk werd een onderscheid gemaakt tussen gedigitaliseerde rapporten (50 euro) en niet-gedigitaliseerde rapporten (100 euro). Met de wijziging van het VLAREBO van 1 april 2019 werd dit onderscheid opgeheven en het tarief algemeen vastgelegd op 50 euro per rapport, aangezien OVAM intussen quasi alle bodemrapporten heeft gedigitaliseerd.
De inspanningen voor het delen van de digitale informatie is op dit ogenblik gericht op het anonimiseren van de rapporten zodat deze aan de GDPR-wetgeving voldoen, en het opzetten van systemen om informatie uit het grondeninformatieregister te kunnen delen."