Vlaams "GovOS" moet technologische versnippering verminderen

Publicatiedatum

Auteur

Stijn De Roo

Deel dit artikel

In een opiniestuk van 4 november 2025 pleitte Jan Smedts, hoofd van Digitaal Vlaanderen, voor het tot stand komen van een Government Operating System (GovOS). Zo’n GovOS zou de overheid meer wendbaar en betrouwbaar maken.

Het gaat om een modulair besturingssysteem dat wordt beschreven aan de hand van drie componenten: een gemeenschappelijke sokkel met generieke functies, een samenwerkingsplatform waar iedereen op kan aansluiten, en een gedeeld fundament waardoor elke overheid niet telkens van nul moet beginnen.

In een eerder opiniestuk van 18 november 2024 werd in het kader van GovOS vermeld dat Digitaal Vlaanderen als eerste stap hun bouwstenen zou clusteren tot mature platformen.

Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v) stelde hierover volgende vragen aan de bevoegde minister:

  1. Wat zijn de concrete doelstellingen van het ontwikkelen van een GovOS?
  2. Welke stappen werden sinds 18 november 2024 gezet in het clusteren van de bouwstenen van Digitaal Vlaanderen tot mature platformen?
  3. Welke rol spelen de resulterende mature platformen in het ontwikkelen van een GovOS?
  4. Welke trajecten lopen er momenteel binnen Digitaal Vlaanderen rond het ontwikkelen van een GovOS?
  5. Welk plan van aanpak wordt daarbij gehanteerd?
  6. Welke agentschappen, departementen, organisaties… zijn bij deze trajecten betrokken?
  7. Wat is de timing van deze trajecten?
  8. Welke budgetten staan daartegenover?

Minister-president Diependaele antwoordde:

"Het Goverment Operating System (kortweg GovOS) is een richtinggevend visiekader dat de Vlaamse overheid ondersteunt bij het stroomlijnen en schaalbaar maken van haar digitale fundamenten. Het gaat niet om een afzonderlijk project maar om een kader voor de verdere evolutie van de ongeveer 50 digitale bouwstenen die vandaag door Digitaal Vlaanderen binnen de Vlaamse overheid worden ingezet, zoals Toegangsbeheer, het MAGDA gegevensdelingsplatform, Mijn Burgerprofiel, enzovoort. GovOS beoogt op termijn een meer samenhangende en uniforme organisatie van deze digitale bouwstenen, uitgebreid met bouwstenen die ook door andere Vlaamse instanties of private partijen worden aangeboden.

De doelstellingen van GovOS zijn:

  • Generieke functionaliteiten groeperen in een gemeenschappelijke laag, zodat de samenhang tussen de bouwstenen verbetert, en ze gemakkelijker en breder herbruikbaar worden. Door GovOS moeten overheden verder ontzorgd kunnen worden.
  • GovOS streeft naar de realisatie van een samenwerkingsplatform om ervoor te zorgen dat Vlaamse en lokale besturen beter uitgerust zijn om hun dienst­verlening en processen door middel van technologie eenvoudiger, efficiënter en innovatiever te maken.
  • Technologische versnippering verminderen door via het samenwerkingsplatform ook private partijen te laten aansluiten met hun oplossingen, geënt op generieke onderbouw en infrastructuur. Zo vermijden we dat de overheid zelf bouwt wat de markt al matuur aanbiedt.

Sinds 2024 zijn de bestaande bouwstenen van Digitaal Vlaanderen in kaart gebracht en gegroepeerd in vier samenhangende domeinen: (1) dataplatform, (2) dossierplatform, (3) loketplatform en (4) de gemeenschappelijke IT-basisfuncties.

Per domein is een analyse gemaakt van de bestaande bouwstenen, de samenhang, de maturiteit en de schaalbaarheid van de bestaande oplossingen.

De evolutie naar een platformwerking van deze bouwstenen gebeurt stapsgewijs, waarbij in eerste instantie de nadruk ligt op het vereenvoudigen van de aansluitingen op en de integraties met deze bouwstenen. Per domein is de voorbije maanden ook een visie en ambitie uitgewerkt voor de toekomstige evoluties en de samenhang tussen de bouwstenen.

De bestaande bouwstenen vormen de technische en functionele onderbouw waarop het GovOS concept steunt. De bouwstenen worden binnen het GovOS kader gebundeld en opgeschaald tot een samenhangend platform, zodat overheden niet telkens dezelfde basiscomponenten moeten voorzien.

Er lopen verschillende trajecten die rechtstreeks of onrechtstreeks bijdragen aan de GovOS-visie, waaronder:

  • de evolutie en uitbouw van het MAGDA gegevensdelingsplatform tot het Vlaams Data Integratieplatform (VDIP);
  • de samenhang realiseren aan de front-office kant tot één loketplatform, waarop de hoofdlokettenstrategie (4 hoofdloketten: burger, onderneming, vereniging, lokale overheid) kan gerealiseerd worden;
  • het samenbrengen van veiligheidsbouwstenen, werkplek- en infrastructuur­componenten tot een gemeenschappelijk en onderliggend IT-platform.

Deze trajecten lopen al langer en worden nu sterker gealigneerd binnen één overkoepelende architectuur.

Het plan van aanpak volgt de bestaande werking van Digitaal Vlaanderen. GovOS geeft het richtinggevende kader aan om alle bouwstenen en platformdomeinen verder te laten evolueren. Dat betekent dat de evolutie naar GovOS gefaseerd zal gebeuren binnen de bestaande governance van Digitaal Vlaanderen.

De oefening rond GovOS wordt vanuit Digitaal Vlaanderen voorbereid. Tijdens studiedagen zoals de Trefdag Vlaanderen Digitaal en via afstemmingsfora met partners, zijn delen van de GovOS-ambitie al gedeeld met een brede groep van Vlaamse en lokale entiteiten. De betrokkenheid verschilt per platform en projectfase. Voor de uitwerking van het loketplatform zijn er bijvoorbeeld al verdere samen­werkingsafspraken gemaakt met VLAIO, het agentschap Binnenlands Bestuur en het departement CJM.

GovOS is een meerjarige evolutie van heel wat verschillende bouwstenen. Het is geen afzonderlijk project met een begin- en einddatum. De huidige werkzaamheden situeren zich in het vertalen van de visies en ambities per domein naar haalbare acties die in 2026 en 2027 kunnen volgen. De timing wordt bepaald binnen de lopende meerjarenplanning van Digitaal Vlaanderen.

Er is geen afzonderlijk budget voor dit initiatief. De uitvoering gebeurt stap voor stap binnen bestaande programma’s, middelen en bevoegdheden van Digitaal Vlaanderen. GovOS geeft een richtinggevend kader aan om de verschillende bouwstenen meer op elkaar te laten inhaken. Door gerichte budgettaire keuzes te maken kunnen we de samenhang van de bouwstenen verbeteren, ze meer schaalbaar maken en ervoor zorgen dat ze makkelijker bruikbaar worden door Vlaamse en lokale overheden."

Nieuws

Interesse in landbouw neemt toe: meer deelnemers aan landbouwopleidingen

De belangstelling om een landbouwbedrijf op te starten of over te nemen zit in de lift. Dat blijkt uit recente cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Stijn De Roo (cd&v) opvroeg bij Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns (cd&v). 

Vlaamse waterbedrijven zetten in op innovatie

De Vlaamse Regering keurde het Strategisch Plan Waterbevoorrading – openbare drinkwatervoorziening 2026-2032 goed. Het strategisch plan heeft als doel de drinkwatervoorziening in Vlaanderen te versterken en toekomstgericht te organiseren.

Alle nieuwe bussen van De Lijn krijgen telcamera's

De Lijn maakt voor reizigerstellingen gebruik van telcamera's op een deel van haar voertuigen. Deze camera's capteren geblurde beelden en zijn uitgerust met een algoritme dat de tellingen lokaal op de camera uitvoert.