De vzw Patrasche is sinds 2015 actief op het voormalige militair domein aan de Gefusilleerdenstraat te Oostakker. De organisatie beschikt over een concessie van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) en ontwikkelde er een unieke werking met dierenondersteunde therapie voor kwetsbare jongeren.
De vzw bouwde de site, die aanvankelijk sterk verwaarloosd was, in eigen beheer om tot een veilige en groene omgeving waar jongeren in kleine groepen begeleid worden. Deze aanpak heeft doorheen de jaren aantoonbare resultaten opgeleverd en wordt erkend door verschillende jeugdhulporganisaties en de jeugdrechtbank als waardevolle aanvulling binnen het welzijnsaanbod.
Het domein maakt deel uit van de groenpool Wonderwoud, gelegen binnen het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) Afbakening Grootstedelijk Gebied Gent. Bij de opmaak van dit GRUP kreeg het terrein waarop vzw Patrasche actief is de bestemming "Recreatief bosgebied". Het stedenbouwkundig voorschrift maakt daarbij geen melding van een bestemming die "zachte educatie en zachte therapie (in relatie met de natuur)" toelaat.
De concessie met ANB werd in 2019 en 2023 verlengd, maar loopt af in 2028. Zonder aanpassing van het planologisch kader dreigt de werking dan te moeten stoppen.
De maatschappelijke meerwaarde van zachte educatie en zachte therapie, zoals opgenomen in de werking van vzw Patrasche, is duidelijk: dergelijke therapeutische aanpak is een alternatief voor jongeren die vaak buiten het reguliere jeugdzorgkader vallen en kadert binnen de doelstellingen van de Stad Gent inzake inclusie, welzijn en mentale gezondheid. Het sluit ook aan bij de principes van een zorgzame en duurzame stad.
De huidige planologische situatie — zonevreemdheid binnen een gewestelijk RUP — vormt evenwel een juridische belemmering om deze bestemming te realiseren en een rechtsgeldige omgevingsvergunning te verlenen.
De Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (artikel 2.2.2 §2 VCRO, in werking sinds 27 mei 2024) maakt het mogelijk dat de Vlaamse Regering haar planningsbevoegdheid delegeert aan het lokale bestuur, waardoor Stad Gent de stedenbouwkundige voorschriften binnen het betrokken GRUP zelf kan vervangen door gemeentelijke voorschriften.
De delegatie kan gecombineerd worden met een instemming om het gemeentelijke RUP te laten afwijken van de voorschriften van het gewestelijk RUP.
Op basis hiervan kan de Stad Gent, mits delegatie, een gemeentelijk RUP opmaken dat toelaat om zachte educatie en zachte therapie (in relatie met de natuur) planologisch toe te laten, met respect voor de natuur- en erfgoedwaarden van het gebied.
De cd&v-fractie stelde op de gemeenteraad van oktober voor dat Stad Gent dit initiatief formeel opneemt, in overleg met ANB en de Vlaamse overheid, om een duurzame, juridisch sluitende en maatschappelijk verantwoorde oplossing te realiseren vóór het aflopen van de huidige concessie in 2028.
Gents gemeenteraadslid Stijn De Roo (cd&v) legde daarom volgend voorstel voor aan de gemeenteraad:
De bevoegde schepen reageerde:
“Uiteraard denk ik dat iedereen zich verenigd weet in waardering voor hetgeen dat vzw Patrasche doet. Dat heeft collega Van Braeckevelt gisteren trouwens ook gezegd. Hij heeft gisteren ook heel helder uitgelegd hoe dat opeenvolgende stadsbesturen en Vlaamse regeringen met wisselende coalities in de afgelopen tien jaar daarna gestreefd hebben om een publiek toegankelijke groenpool te maken van het gebied waar de vzw Patrasche vandaag haar werking heeft.
Het is gewoon een feit, vandaar ook het voorstel van de collega, dat dat ook zo is vastgelegd in alle ruimtelijke beleidskaders en planningsinstrumenten die sindsdien tot stand zijn gekomen.
Collega De Roo vraagt nu aan ons om aan de Vlaamse regering te verzoeken de bevoegdheid te krijgen om via een stedelijk RUP af te wijken van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan dat vandaag geldt. Alleen is het zo dat een stedelijk ruimtelijk uitvoeringsplan altijd uitvoering geeft aan een stedelijk structuurplan. In dit geval is dat Ruimte voor Gent, zoals dat is goedgekeurd in 2018. Dat is een feit. In dat structuurplan, in Ruimte voor Gent, staat dat dit gebied een publiek toegankelijke groenpool moet zijn. Met andere woorden, er is vandaag geen basis om een RUP te maken dat een oplossing biedt voor de werking van Patrasche op die locatie. Of anders gesteld, de Vlaamse overheid gaat nooit instemmen met een vraag tot afwijking om een stedelijke RUP te maken dat ingaat tegen onze eigen overkoepelende ruimtelijke visie die is vastgelegd in Ruimte voor Gent.
We hebben vandaag contact opgenomen met het departement Omgeving. Die bevestigt effectief na aftoetsing dat je nooit een afwijking kunt doen die ingaat tegen je eigen structuurvisie zoals die is vastgelegd in 2018 in Gent.
Er is ook een bijkomend obstakel, collega's, waar het Departement Omgeving ons op gewezen heeft. En dat is dat die werking op die locatie niet alleen zonevreemd is, maar ze is ook niet vergund. Juridisch betekent het zelfs dat ze niet bestaat. Daardoor, als wij een instrument zouden gebruiken om die werking daar mogelijk te maken op die locatie, moeten wij kunnen aantonen dat die werking op geen enkele andere plek in Gent mogelijk is dan enkel op die locatie.
Ik heb ondertussen mijn diensten geraadpleegd met de vraag of er andere planologische oplossingen mogelijk zijn die de werking van vzw Patrasche op die locatie voor een langere periode mogelijk maken, ook na 2028 met het oog op het zoeken van een duurzame oplossing. Ik ga eerlijk zijn, die is vooralsnog niet gevonden. Maar wat we zeker weten is dat uw voorstel geen enkele zekerheid biedt op perspectief. Daarom is het geen kwestie van niet willen of niet mogen, maar een kwestie van niet kunnen instemmen met dit voorstel.”
Het voorstel werd weggestemd door Voor Gent en Groen. Vlaams Belang, N-VA, PVDA en cd&v stemden voor.
Stijn De Roo: "De werking van vzw Patrasche geeft jongeren in kwetsbare situaties opnieuw houvast en verdient een duurzaam toekomstperspectief. De stad Gent moet daarom het planologisch kader aanpassen zodat de werking ook na 2028 kan blijven bestaan."
Je kan de tussenkomst van Stijn hier bekijken.
Uit informatie die gemeenteraadslid Stijn De Roo (cd&v) opvroeg bij schepen Watteeuw (Groen) blijkt dat de evaluatie van de lage-emissiezone (LEZ) pas in het voorjaar van 2027 wordt opgeleverd. Zolang die evaluatie er niet is, blijft de LEZ in de praktijk gewoon bestaan en wordt een politieke beslissing over een eventuele afschaffing vooruitgeschoven.
Tot in de gemeenteraad van april 2026 was er nog onduidelijkheid over de onderzoeksvragen van de studie. De bevoegde schepen haalde toen enkel de vijf grote lijnen aan, die de basis zouden vormen waarop het college het gesprek zou voeren: impact op de luchtkwaliteit, impact op de gezondheid, maatschappelijke kosten, juridische risico’s en financiële impact.